# Mahjong klaarzetten: muur bouwen en delen

> 144 stenen, dobbelstenen en vier spelers. Bouw vier muren van 18 stapeltjes. Deel 13 stenen, de gever krijgt er 14.

Source: https://www.mahjongsuperpowers.com/nl/mahjong-setup

Klaarzetten volgens Hongkong-regels, stap voor stap. Van lege tafel tot eerste afgelegde steen.

## Wat er in een mahjongset zit

| Onderdeel | Hoeveel | Waarvoor |
| --- | --- | --- |
| **Stenen** | 144 | Om mee te spelen |
| **Dobbelstenen** | Meestal drie | Gever en openbreken van de muur |
| **Windaanwijzer** | Eén | Toont de rondewind |
| **Telstokjes of fiches** | Optioneel | Punten bijhouden |
| **Plankjes** | Optioneel, vier | Houden je stenen vast |

De 144 stenen:

- Cirkels, bamboe, karakters: 108.
- Winden en draken: 28.
- Bloemen en seizoenen: 8.

[1 cirkels][1 bamboe][1 karakters][Oostenwind][Rode draak][Bloem pruim][Seizoen lente]

Kleurstenen en honneurs: vier van elk. Bonusstenen: één van elk. Soms zitten er lege reservestenen bij. Leg die weg.

Elke steen uitgelegd: [mahjongstenen](https://www.mahjongsuperpowers.com/nl/mahjong-tiles).

## Plaatsen en winden

Vier spelers zitten aan één tafel.

| Wind | Chinees | Plaats |
| --- | --- | --- |
| **Oost** | 東 | Gever |
| **Zuid** | 南 | Rechts van Oost |
| **West** | 西 | Tegenover Oost |
| **Noord** | 北 | Links van Oost |

Ja, West zit tegenover Oost. Zuid zit rechts van Oost. Het spel gaat tegen de klok in.

### Plaatsen loten

1. Neem van elke wind één steen.
2. Schud ze met de voorkant omlaag.
3. Elke speler pakt er een.
4. Oost kiest een willekeurige plaats.
5. De anderen gaan zitten volgens hun wind.

[Oostenwind][Zuidenwind][Westenwind][Noordenwind]

Eén wind per speler bepaalt de plaatsen.

## De eerste gever kiezen

Het makkelijkst: wie Oost pakte, geeft eerst. Sommige tafels gooien in plaats daarvan. Wie het hoogst gooit, geeft. Spreek het vooraf af.

Zet de windaanwijzer op Oost. Dat is de eerste rondewind.

## De stenen wassen

Schudden heet wassen. Kantonees: 洗牌, sai paai.

1. Draai alle stenen om.
2. Iedereen schudt met platte handen.
3. Schuif ze over de tafel.
4. De stenen blijven omgedraaid.

Veel tafels in Hongkong zijn automatisch. Die schudden en bouwen de muren.

## De muur bouwen

1. Elke speler neemt 36 stenen.
2. Leg een rij van 18 stenen.
3. Stapel er 18 bovenop.
4. Dat zijn 18 stapeltjes van twee hoog.
5. Schuif de rij een stukje naar voren.
6. Sluit de hoeken tot een vierkant.

Vier muren van 36 maken 144. Elke steen doet mee.

[Achterkant van een steen][Achterkant van een steen][Achterkant van een steen][Achterkant van een steen][Achterkant van een steen][Achterkant van een steen][Achterkant van een steen][Achterkant van een steen][Achterkant van een steen]

Een halve muur, van boven gezien.

## Gooien en de muur openbreken

De gever gooit drie dobbelstenen. Tel de ogen op.

### Stap 1: de muur kiezen

Tel de plaatsen tegen de klok in. De gever is 1.

| Totaal | Gekozen muur |
| --- | --- |
| 5, 9, 13, 17 | Muur van de gever |
| 3, 7, 11, 15 | Muur van de overbuur |
| 6, 10, 14, 18 | Muur van de rechterbuur |
| 4, 8, 12, 16 | Muur van de linkerbuur |

### Stap 2: de muur openbreken

1. Ga naar die muur.
2. Begin aan het rechtereind.
3. Tel evenveel stapeltjes als het totaal.
4. Maak daar een opening.

Het delen begint links van de opening. Pak met de klok mee langs de muur. Rechts van de opening: het achterste eind.

Het precieze tellen verschilt per tafel.

## 13 stenen delen

Iedereen pakt zijn eigen stenen. De volgorde in Hongkong:

1. De gever pakt twee stapeltjes: 4 stenen.
2. Zuid, West, Noord doen hetzelfde.
3. Herhaal tot iedereen er 12 heeft.
4. De gever pakt nog twee stenen.
5. Alle anderen pakken één steen.

| Speler | Stenen |
| --- | --- |
| Gever (Oost) | 14 |
| Zuid | 13 |
| West | 13 |
| Noord | 13 |

Zet je stenen rechtop, naar jou toe. Sorteer ze per kleur.

## Bloemen aan het begin

1. De gever begint.
2. Leg alle bloemen open neer.
3. Pak evenveel vervangstenen.
4. Dan Zuid, West, Noord.
5. Herhaal als een vervangsteen een bloem is.

Dan legt de gever af. Het spel is begonnen.

Beurten, claimen en winnen: [spelregels](https://www.mahjongsuperpowers.com/nl/mahjong-rules#turn).

## Vervangstenen en de dode muur

Kongs en bloemen vragen om vervangstenen. Pak die van het achterste eind. Dat is het andere eind van de muur.

De achtergehouden stenen vormen de dode muur. De grootte verschilt per tafel. Een gangbare regel laat 14 stenen liggen. Zijn alleen die nog over? Dan is de hand remise.

## Wisselen van gever en rondewind

| De hand eindigt met | Volgende gever |
| --- | --- |
| Winst van de gever | Dezelfde gever |
| Winst van een andere speler | Speler rechts van de gever |
| Remise | Verschilt per tafel |

De eigen winden schuiven mee met de gever. De nieuwe gever is Oost.

Heeft iedereen gegeven? Dan wisselt de rondewind. Draai de windaanwijzer door.

[Oostenwind][Zuidenwind][Westenwind][Noordenwind]

De rondes gaan Oost, Zuid, West, Noord. Vier rondes vormen een heel spel.

## Veelgestelde vragen

### Hoeveel stenen heeft mahjong?

Hongkong gebruikt er 144. Japanse sets hebben er 136. Die laten de bloemen weg. Amerikaanse sets hebben er 152. Die voegen jokers toe.

### Hoeveel stenen per speler?

Elk 13. De gever begint met 14.

### Met hoeveel spelers speel je mahjong?

Vier. Elke speler heeft een windplaats.

### Kun je met drie spelen?

Er bestaan varianten voor drie spelers. Die veranderen de regels. Hongkong-regels gaan uit van vier. Zie [soorten mahjong](https://www.mahjongsuperpowers.com/nl/mahjong-variants).

### Waarvoor zijn de dobbelstenen?

Soms om de eerste gever te kiezen. En om te bepalen waar de muur opengaat.

### Hoeveel stenen heeft een muur?

36 per kant. 18 stapeltjes van twee hoog.

### Welke kant op wordt er gedeeld?

Met de klok mee, links van de opening.
