# Słowniczek mahjonga: pojęcia po polsku i kantońsku

> Słowa z hongkońskiego stołu. Po polsku, angielsku, chińsku i w kantońskim Jyutpingu. Pung, chow, kong, fan i więcej. Do tego typowe zawołania.

Source: https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-glossary

Pojęcia mahjonga od A do Ż. Chińskie znaki w wersji tradycyjnej. Kantoński w Jyutpingu, bez numerów tonów. Obok termin angielski.

## Zawołania przy stole po kantońsku

Wołaj głośno i szybko. Spóźnione zgłoszenie może kosztować kamień.

| Po chińsku | Jyutping | Znaczenie | Kiedy |
| --- | --- | --- | --- |
| 碰 | pung | Pung! | Przejmujesz odrzut do punga. |
| 上 | soeng | Chow! | Przejmujesz chow od gracza z lewej. |
| 槓 | gong | Kong! | Tworzysz konga. |
| 食糊 | sik wu | Wygrywam! | Wygrana na dowolnym kamieniu. |
| 自摸 | zi mo | Z muru! | Wygrana na własnym dobraniu. |
| 搶槓 | coeng gong | Kradnę konga! | Wygrana na kamieniu dołożonego konga. |
| 到我 | dou ngo | Moja kolej. | Zanim dobierzesz. |
| 到你 | dou nei | Twoja kolej. | Ponaglasz powolnego gracza. |
| 等等 | dang dang | Chwila! | Może przejmiesz. Inni czekają. |
| 唔要 | m jiu | Nie chcę. | Rezygnujesz z odrzutu. |
| 打咗咩 | daa zo me | Co odrzucono? | Przegapiłeś ostatni odrzut. |
| 幾多番 | gei do faan | Ile fanów? | Po wygranej. |
| 三番 | saam faan | Trzy fany. | Podajesz wartość ręki. |
| 詐糊 | zaa wu | Fałszywa wygrana! | Ktoś błędnie zgłosił wygraną. |
| 相公 | soeng gung | Zła liczba kamieni. | Ręka ma za dużo lub za mało kamieni. |
| 流局 | lau guk | Remis. | Mur jest pusty. |
| 洗牌 | sai paai | Mieszamy. | Zaczyna się następne rozdanie. |
| 擲骰 | zaak sik | Rzuć kośćmi. | Rozdający rzuca. |
| 俾錢 | bei cin | Płacimy! | Rozliczenie po wygranej. |
| 再嚟 | zoi lai | Jeszcze raz! | Zaczyna się kolejna gra. |

## Cztery zgłoszenia

- **Pung (碰):** masz dwa. [Piątka kółek][Piątka kółek] Ktokolwiek odrzuca trzeci.
- **Soeng (上):** masz [Trójka bambusów][Czwórka bambusów] . Sąsiad z lewej odrzuca dwójkę. Albo piątkę.
- **Gong (槓):** masz trzy. Ktokolwiek odrzuca czwarty.
- **Sik wu (食糊):** odrzut kończy twoją rękę.

Wygrana bije punga i konga. Pung lub kong bije chowa. Więcej w [zasadach](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#claiming).

## B

**Bambusy** – 索子sok zi(ang. Bamboo)

Kolor od 1 do 9. Kamienie mają patyki. Jedynka pokazuje ptaka. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-tiles#bamboo)

**Bez kwiatów** – 無花mou faa(ang. No flowers)

Wygrana bez kwiatów i pór roku. Daje 1 fan. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-scoring#bonus)

**Bezpieczny kamień** – 熟張suk zoeng(ang. Safe tile)

Kamień już odrzucony. Zwykle bezpieczniej go odrzucić. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-strategy#defense)

**Biały smok** – 白板baak baan(ang. White dragon)

Kamień smoka. Często pusty lub z niebieską ramką. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-tiles#dragons)

**Budowa muru** – 砌牌cai paai(ang. Build the wall)

Układanie kamieni po dwa w stosiku. Powstają cztery rzędy. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-setup)

## C

**Chow** – 上soeng

Trzy kolejne kamienie w jednym kolorze. Przejmujesz go tylko od gracza z lewej. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#claiming)

**Czerwony smok** – 紅中hung zung(ang. Red dragon)

Kamień smoka, czerwony znak 中. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-tiles#dragons)

**Cztery kongi** – 十八羅漢sap baat lo hon(ang. Four kongs)

Cztery kongi i para. Daje 10 fanów. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands)

**Cztery ukryte pungi** – 坎坎糊ham ham wu(ang. Four concealed pongs)

Cztery pungi, żaden nie przejęty. Daje 8 fanów. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands)

**Czysty kolor** – 清一色cing jat sik(ang. Pure one suit)

Tylko jeden kolor, bez honorów. Daje 7 fanów. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands)

## D

**Dobranie kamienia** – 摸牌mo paai(ang. Draw a tile)

Wzięcie następnego kamienia z muru. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#turn)

**Dziewięć bram** – 九蓮寶燈gau lin bou dang(ang. Nine gates)

1112345678999 w jednym kolorze, plus jeden. Układ limitowy. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands)

## F

**Fałszywa wygrana** – 詐糊zaa wu(ang. False win)

Zgłoszenie wygranej, której nie ma. Zgłaszający płaci karę. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#winning)

**Fan** – 番faan

Jednostka wartości ręki. Więcej fanów to wyższa wypłata. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-scoring)

## H

**Honory** – 字牌zi paai(ang. Honor tiles)

Wiatry i smoki. Bez numerów. Nie tworzą chowów. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-tiles#honors)

## K

**Kamień** – 牌paai(ang. Tile)

Jeden element gry. Komplet hongkoński ma 144. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-tiles)

**Kamień bonusowy** – 花牌faa paai(ang. Bonus tile)

Kwiat lub pora roku. Odłóż go. Dobierz kamień zastępczy. Może dodać fany. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-tiles#bonus)

**Kolor**(ang. Suit)

Kółka, bambusy lub znaki. Każdy ma numery od 1 do 9. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-tiles#suits)

**Komplet kwiatów** – 一台花jat toi faa(ang. Flower set)

Wszystkie cztery kwiaty lub pory roku. Daje 2 fany. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-scoring#bonus)

**Kong** – 槓gong

Cztery identyczne kamienie. Liczy się jako jeden zestaw. Dobierz kamień zastępczy. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#kongs)

**Kong dołożony** – 加槓gaa gong(ang. Added kong)

Czwarty kamień dołożony do otwartego punga. Tylko z dobranym kamieniem. Inni mogą go ukraść. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#kongs)

**Kong otwarty** – 明槓ming gong(ang. Exposed kong)

Masz trzy. Przejmujesz czwarty. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#kongs)

**Kong zamknięty** – 暗槓am gong(ang. Concealed kong)

Cztery identyczne kamienie, wszystkie dobrane samemu. Często pokazany z dwoma zakrytymi. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#kongs)

**Kości** – 骰仔sik zai(ang. Dice)

Rzut wskazuje, gdzie zaczyna się rozdawanie. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-setup)

**Kółka** – 筒子tung zi(ang. Dots)

Kolor od 1 do 9. Kamienie mają kółka. Mówi się też koła lub monety. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-tiles#dots)

**Kradzież konga** – 搶槓coeng gong(ang. Robbing the kong)

Wygrana na kamieniu cudzego dołożonego konga. Daje 1 fan. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-scoring#bonus)

**Kwiat** – 花faa(ang. Flower)

Śliwa, orchidea, chryzantema, bambus. Numery od 1 do 4. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-tiles#flowers)

## L

**Limit** – 爆棚baau paang

Maksymalna liczba fanów, często 10. Także ręka o tej wartości. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-scoring#limit)

## M

**Mahjong** – 麻雀maa zoek

Nazwa gry. 麻雀 znaczy też „wróbel”.

**Małe cztery wiatry** – 小四喜siu sei hei(ang. Small four winds)

Trzy pungi wiatrów, para wiatrów. Daje 6 fanów. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands)

**Małe trzy smoki** – 小三元siu saam jyun(ang. Small three dragons)

Dwa pungi smoków, para smoków. Daje 5 fanów. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands)

**Martwy mur**(ang. Dead wall)

Często ostatnie 14 kamieni muru. Służą do dobierania zastępczych. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-setup#dead-wall)

**Mieszanie** – 洗牌sai paai(ang. Shuffle)

Mieszanie wszystkich kamieni licem do dołu. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-setup)

**Mieszany kolor** – 混一色wan jat sik(ang. Mixed one suit)

Jeden kolor plus honory. Daje 3 fany. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands)

**Minimum fanów** – 起糊hei wu(ang. Minimum fan)

Liczba fanów potrzebna do wygranej. W Hongkongu często 3. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#fan)

**Mur** – 牌牆paai coeng(ang. Wall)

Kwadrat z zakrytych kamieni. Gracze z niego dobierają. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-setup)

## O

**Oczy** – 眼ngaan(ang. Eyes)

Para w ręce wygrywającej.

**Odrzut** – 打牌daa paai(ang. Discard)

Wyrzucenie jednego kamienia. Tak kończy się każda tura.

**Ostatni kamień** – 海底撈月hoi dai laau jyut(ang. Last tile win)

Wygrana na ostatnim kamieniu muru. Daje 1 fan. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-scoring#bonus)

**Otwarty**(ang. Exposed)

Zestaw z przejętym odrzutem. Leży odkryty.

## P

**Pierwszeństwo bliższego** – 截糊zit wu(ang. Head bump)

Dwóch graczy chce tego samego odrzutu do wygranej. Wygrywa bliższy w kolejności. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#claiming)

**Południe** – 南naam(ang. South)

Kamień wiatru i miejsce przy stole. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-tiles#winds)

**Pora roku**(ang. Season)

Wiosna, lato, jesień, zima. Numery od 1 do 4. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-tiles#seasons)

**Północ** – 北bak(ang. North)

Kamień wiatru i miejsce przy stole. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-tiles#winds)

**Pung** – 碰pung(ang. Pong)

Trzy identyczne kamienie. Przejmujesz go z odrzutu każdego gracza. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#claiming)

## R

**Remis** – 流局lau guk(ang. Drawn hand)

Mur się kończy. Nikt nie wygrywa. Nikt nie płaci. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#draw)

**Ręka gotowa** – 叫糊giu wu(ang. Ready)

Do wygranej brakuje ci jednego kamienia.

**Ręka kurczaka** – 雞糊gai wu(ang. Chicken hand)

Pełna ręka bez fanów. Przy minimum 3 fanów nie wygrywa. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-scoring)

**Ręka niebios** – 天糊tin wu(ang. Heavenly hand)

Rozdający wygrywa od razu po rozdaniu. Układ limitowy. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands)

**Ręka zamknięta** – 門前清mun cin cing(ang. Concealed hand)

Bez przejęć poza kamieniem wygrywającym. Daje 1 fan. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-scoring)

**Ręka ziemi** – 地糊dei wu(ang. Earthly hand)

Wygrana na pierwszym odrzucie rozdającego. Układ limitowy. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands)

**Rozdający** – 莊家zong gaa(ang. Dealer)

Miejsce Wschodu. Rozdający zaczyna każde rozdanie. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#seats)

**Rozdający zostaje** – 連莊lin zong(ang. Dealer keeps the seat)

Rozdający wygrał. Rozdaje ponownie. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#rounds)

**Runda** – 圈hyun(ang. Round)

Każde miejsce rozdaje co najmniej raz. Pełna gra ma cztery rundy. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#rounds)

## S

**Sala do mahjonga** – 麻雀館maa zoek gun(ang. Mahjong parlor)

Lokal, który wynajmuje stoły do mahjonga.

**Same chowy** – 平糊ping wu(ang. All chows)

Cztery chowy i para. Daje 1 fan. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-scoring)

**Same honory** – 字一色zi jat sik(ang. All honors)

Tylko wiatry i smoki. Daje 10 fanów, czyli limit. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands)

**Same pungi** – 對對糊deoi deoi wu(ang. All pongs)

Cztery pungi lub kongi i para. Daje 3 fany. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands)

**Same terminale** – 清么九cing jiu gau(ang. All terminals)

Tylko jedynki i dziewiątki. Daje 10 fanów. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands)

**Smoki** – 三元牌saam jyun paai(ang. Dragons)

Czerwone, zielone i białe honory. Pung smoków to 1 fan. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-tiles#dragons)

## T

**Terminal** – 么九jiu gau

Jedynka lub dziewiątka koloru.

**Terminale z honorami** – 混么九wan jiu gau(ang. Mixed terminals)

Tylko jedynki, dziewiątki i honory. Daje 4 fany. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands)

**Trzynaście sierot** – 十三么sap saam jiu(ang. Thirteen orphans)

Każda jedynka, dziewiątka i honor. Do tego para. Układ limitowy. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands)

## W

**Wiatr miejsca** – 門風mun fung(ang. Seat wind)

Wiatr twojego miejsca. Jego pung to 1 fan. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#seats)

**Wiatr rundy** – 圈風hyun fung(ang. Prevailing wind)

Wiatr bieżącej rundy. Jego pung to 1 fan. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#rounds)

**Wiatry** – 風牌fung paai(ang. Winds)

Kamienie Wschód, Południe, Zachód i Północ. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-tiles#winds)

**Wielkie cztery wiatry** – 大四喜daai sei hei(ang. Big four winds)

Pungi wszystkich czterech wiatrów. Daje 10 fanów. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands)

**Wielkie trzy smoki** – 大三元daai saam jyun(ang. Big three dragons)

Pungi wszystkich trzech smoków. Daje 8 fanów. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands)

**Własny kwiat** – 正花zing faa(ang. Own flower)

Kamień bonusowy z numerem twojego miejsca. Każdy daje 1 fan. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-scoring#bonus)

**Wschód** – 東dung(ang. East)

Kamień wiatru. Także miejsce rozdającego. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-tiles#winds)

**Wygrana** – 食糊sik wu(ang. Win)

Ukończenie ręki. Najpierw zgłoś, potem pokaż. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#winning)

**Wygrana po kongu** – 槓上開花gong soeng hoi faa(ang. Win on a kong replacement)

Wygrana na kamieniu zastępczym po kongu. Daje 2 fany. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-scoring#bonus)

**Wygrana z muru** – 自摸zi mo(ang. Self-draw)

Wygrana na samodzielnie dobranym kamieniu. Daje 1 fan. Płacą wszyscy. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#winning)

## Z

**Zachód** – 西sai(ang. West)

Kamień wiatru i miejsce przy stole. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-tiles#winds)

**Zasada płacenia za wszystkich** – 包baau(ang. Pay-all rule)

Jeden gracz płaci za wszystkich. Stoły stosują to różnie. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-scoring)

**Zestaw**(ang. Set)

Chow, pung lub kong. Ręka wygrywająca: cztery zestawy i para.

**Zielony smok** – 發faat(ang. Green dragon)

Kamień smoka. 發 znaczy „dobrobyt”. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-tiles#dragons)

**Zła liczba kamieni** – 相公soeng gung(ang. Wrong tile count)

Za dużo lub za mało kamieni. Ta ręka nie może wygrać. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#winning)

**Zmiana rozdającego** – 過莊gwo zong(ang. Dealer passes)

Wygrał inny gracz. Rozdaje następne miejsce. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#rounds)

**Znaki** – 萬子maan zi(ang. Characters)

Kolor od 1 do 9. Każdy kamień ma znak 萬. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-tiles#characters)

## Ż

**Żywy kamień** – 生張saang zoeng(ang. Live tile)

Kamień, którego nikt jeszcze nie odrzucił. Późno ryzykowniej go odrzucić. [Więcej](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-strategy#defense)

## FAQ

**Co znaczy pung w mahjongu?**

Trzy identyczne kamienie. Po kantońsku woła się „pung” (碰). Po angielsku „pong”.

**Co to jest chow w mahjongu?**

Trzy kolejne kamienie w jednym kolorze. Tylko od sąsiada z lewej.

**Co to jest kong w mahjongu?**

Cztery identyczne kamienie. Potem dobierasz kamień zastępczy.

**Co to jest fan w mahjongu?**

Fan (番) mierzy wartość ręki. Stoły w Hongkongu często wymagają 3. Zobacz [punktację](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-scoring).

**Jak jest mahjong po kantońsku?**

麻雀, wymawiane „maa zoek”. Znaczy też „wróbel”.

**Co się mówi przy wygranej?**

„Sik wu” przy wygranej z odrzutu. „Zi mo” przy wygranej z muru.

**Co to jest ręka kurczaka?**

Wygrywający kształt bez fanów. Przy minimum 3 fanów nie wygrywa.
