# Jak grać w mahjonga: zasady hongkońskie

> Czterech graczy. 144 kamienie. Zbierz cztery zestawy i parę. Przejmowanie odrzutów, kwiaty, fany i wypłaty.

Source: https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules

Czterech graczy. Każdy ma 13 kamieni. Dobierasz jeden, odrzucasz jeden. Zbierasz cztery zestawy i parę. Wygrywa pierwsza pełna ręka.

## Gra w skrócie

- Gracze: czterech.
- Kamienie: 144.
- Ręka: 13 kamieni.
- Tura: dobierz jeden, odrzuć jeden.
- Cel: cztery zestawy i para.
- Ręka wygrywająca: 14 kamieni.
- Minimum do wygranej: 3 fany.
- Kierunek gry: przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.

Zestaw ma trzy albo cztery kamienie.

| Zestaw | Po chińsku | Co to jest | Przykład |
| --- | --- | --- | --- |
| **Chow** | 上 (soeng) | Trzy kolejne kamienie w jednym kolorze. | [Trójka bambusów][Czwórka bambusów][Piątka bambusów] |
| **Pung** | 碰 (pung) | Trzy identyczne kamienie. | [Czerwony smok][Czerwony smok][Czerwony smok] |
| **Kong** | 槓 (gong) | Cztery identyczne kamienie. | [Siódemka kółek][Siódemka kółek][Siódemka kółek][Siódemka kółek] |
| **Para (oczy)** | 眼 (ngaan) | Dwa identyczne kamienie. | [Wiatr wschodni][Wiatr wschodni] |

[Dwójka kółek][Trójka kółek][Czwórka kółek][Szóstka bambusów][Siódemka bambusów][Ósemka bambusów][Piątka znaków][Piątka znaków][Piątka znaków][Czerwony smok][Czerwony smok][Czerwony smok][Wiatr wschodni][Wiatr wschodni]

Ręka wygrywająca. Dwa chowy, dwa pungi, jedna para.

## Kamienie

| Grupa | Kamienie | Kopie | Razem |
| --- | --- | --- | --- |
| Kółka | Od 1 do 9 | Po 4 | 36 |
| Bambusy | Od 1 do 9 | Po 4 | 36 |
| Znaki | Od 1 do 9 | Po 4 | 36 |
| Wiatry | Wschód, południe, zachód, północ | Po 4 | 16 |
| Smoki | Czerwony, zielony, biały | Po 4 | 12 |
| Kwiaty | Śliwa, orchidea, chryzantema, bambus | Po 1 | 4 |
| Pory roku | Wiosna, lato, jesień, zima | Po 1 | 4 |

[Piątka kółek][Piątka bambusów][Piątka znaków][Wiatr wschodni][Wiatr południowy][Wiatr zachodni][Wiatr północny][Czerwony smok][Zielony smok][Biały smok][Kwiat śliwy][Pora roku: wiosna]

Wiatry i smoki to honory. Honory nigdy nie tworzą chowów. Kwiaty i pory roku to kamienie bonusowe. Nigdy nie tworzą zestawów.

Wszystkie kamienie z nazwami: [kamienie mahjonga](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-tiles).

## Miejsca, wiatry i rozdający

Każde miejsce ma swój wiatr.

| Miejsce | Gdzie | Gra |
| --- | --- | --- |
| **Wschód** (rozdający) | Dowolne miejsce | Pierwszy |
| **Południe** | Po prawej Wschodu | Drugi |
| **Zachód** | Naprzeciw Wschodu | Trzeci |
| **Północ** | Po lewej Wschodu | Czwarty |

Rozdający to zawsze Wschód. Po kantońsku: 莊家, zong gaa. Ruch przechodzi na prawo. To kierunek przeciwny do wskazówek zegara.

Jest też wiatr rundy. Na początku to Wschód. Zmienia się co [rundę](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#rounds). Pung wiatru twojego miejsca daje fan. Pung wiatru rundy także.

Wybór miejsc i pierwszego rozdającego: [przygotowanie gry](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-setup#seats).

## Budowa muru i rozdanie

1. Wymieszaj wszystkie kamienie licem do dołu.
2. Każdy gracz buduje 18 stosików.
3. Stosik ma dwa kamienie wysokości.
4. Zsuń mury w kwadrat.
5. Rozdający rzuca kośćmi.
6. Suma oczek wskazuje miejsce rozbicia muru.
7. Każdy dostaje 13 kamieni.
8. Rozdający dostaje czternasty.
9. Kwiaty odkłada się i uzupełnia.

Wszystkie kroki z liczeniem: [jak przygotować mahjonga](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-setup#wall).

## Przebieg tury

Zaczyna rozdający. Odrzuca jeden kamień. Wcześniej nie dobiera.

Każda kolejna tura ma dwa kroki:

1. **Dobierz** jeden kamień z muru.
2. **Odrzuć** jeden kamień licem do góry.

Odrzucaj na środek stołu. Powiedz głośno nazwę kamienia. Kończ turę z 13 kamieniami. Kongi i kwiaty się nie liczą.

Możesz pominąć dobranie. Zamiast tego [przejmij](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#claiming) ostatni odrzut.

## Przejmowanie odrzutu

Każdy odrzut można przejąć. Zrób to przed następnym dobraniem.

| Zgłoszenie | Masz w ręce | Kto może przejąć |
| --- | --- | --- |
| **Chow** 上 | Dwa kamienie z ciągu | Tylko następny gracz |
| **Pung** 碰 | Dwa takie same kamienie | Każdy |
| **Kong** 槓 | Trzy takie same kamienie | Każdy |
| **Wygrana** 食糊 | Rękę, którą ten kamień kończy | Każdy |

Po przejęciu:

1. Zgłoś głośno przejęcie.
2. Weź odrzucony kamień.
3. Wyłóż zestaw licem do góry.
4. Odrzuć jeden kamień.
5. Gra toczy się dalej na prawo od ciebie.

Gracze pomiędzy tracą swoją turę.

[Czwórka kółek][Piątka kółek][Szóstka kółek]

Gracz z lewej odrzuca czwórkę kółek. Masz 5 i 6. Zgłoś chow.

### Dwóch graczy chce tego samego kamienia

- Wygrana ma pierwszeństwo przed wszystkim.
- Pung lub kong wygrywa z chowem.
- Dwóch możliwych zwycięzców: wygrywa bliższy w kolejności.

Ta zasada to pierwszeństwo bliższego gracza. Po kantońsku: 截糊, zit wu. Przy niektórych stołach wygrywają obaj.

### Otwarte i zamknięte

Przejęte zestawy są otwarte. Ręka bez przejęć jest zamknięta. Wygrana zamkniętą ręką daje 1 fan więcej.

## Kongi i kamienie zastępcze

Kong liczy się jako jeden zestaw. Po jego ogłoszeniu dobierz kamień zastępczy. Bierzesz go z tylnego końca muru.

| Kong | Jak powstaje | Liczy się jako |
| --- | --- | --- |
| **Kong otwarty** | Masz trzy. Przejmujesz czwarty. | Otwarty |
| **Kong zamknięty** | Masz trzy. Dobierasz czwarty. | Zamknięty |
| **Kong dołożony** | Otwarty pung. Dobierasz czwarty. | Otwarty |

Kong zamknięty też wykładasz na stół. Nadal liczy się jako zamknięty.

Dołożony kong można ukraść. Ktoś może potrzebować tego czwartego kamienia. Wygrywa nim. To daje 1 fan.

[Dziewiątka bambusów][Dziewiątka bambusów][Dziewiątka bambusów][Dziewiątka bambusów]

Kong: cztery kamienie, jeden zestaw.

## Kwiaty i pory roku

1. Dobierasz kwiat lub porę roku.
2. Połóż go odkrytego obok siebie.
3. Dobierz kamień zastępczy z tyłu muru.
4. Kontynuuj turę.

Kamienie bonusowe zostają poza ręką. Dodają fany, gdy wygrywasz.

| Miejsce | Własny kwiat | Własna pora roku |
| --- | --- | --- |
| Wschód | 1, śliwa | 1, wiosna |
| Południe | 2, orchidea | 2, lato |
| Zachód | 3, chryzantema | 3, jesień |
| Północ | 4, bambus | 4, zima |

- Każdy własny kwiat lub pora roku: 1 fan.
- Wszystkie cztery kwiaty: 2 fany.
- Wszystkie cztery pory roku: 2 fany.
- Brak kamieni bonusowych: 1 fan.

Fany z kwiatów nie liczą się do minimum.

## Wygrana

Potrzebujesz czterech zestawów i jednej pary. Potrzebujesz też minimum fanów.

| Wygrana | Po chińsku | Kamień wygrywający |
| --- | --- | --- |
| **Z muru** | 自摸 (zi mo) | Dobrany z muru |
| **Z odrzutu** | 食糊 (sik wu) | Odrzut dowolnego gracza |

1. Zgłoś wygraną.
2. Wyłóż całą rękę licem do góry.
3. Policzcie razem fany.
4. Odbierz wypłatę.

Brakuje ci jednego kamienia? Twoja ręka jest gotowa. Po kantońsku: 叫糊, giu wu.

Niektóre układy łamią zwykły kształt. Na przykład trzynaście sierot. Daje limit.

[Jedynka kółek][Dziewiątka kółek][Jedynka bambusów][Dziewiątka bambusów][Jedynka znaków][Dziewiątka znaków][Wiatr wschodni][Wiatr południowy][Wiatr zachodni][Wiatr północny][Czerwony smok][Zielony smok][Biały smok][Biały smok]

Trzynaście sierot. Biały smok tworzy parę.

Wszystkie układy wygrywające: [układy w mahjongu](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands).

## Minimum fanów

Wartość ręki liczy się w fanach. Po kantońsku: 番, faan. Typowe minimum w Hongkongu: 3 fany. Przy towarzyskich stołach często 0–1. Ustalcie to przed grą.

Typowe wartości w fanach:

| Układ | Fany |
| --- | --- |
| Wygrana z muru | 1 |
| Ręka zamknięta | 1 |
| Same chowy | 1 |
| Każdy pung smoków | 1 |
| Pung wiatru miejsca | 1 |
| Pung wiatru rundy | 1 |
| Same pungi | 3 |
| Mieszany kolor | 3 |
| Czysty kolor | 7 |
| Układy limitowe | 10 |

Limit to 10 fanów. Pełna lista: [punktacja w mahjongu](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-scoring).

## Kto płaci

Fany przelicza się na punkty bazowe.

| Fany | Punkty bazowe |
| --- | --- |
| 3 | 8 |
| 4 | 16 |
| 5 | 24 |
| 6 | 32 |
| 7 | 48 |
| 8 | 64 |
| 9 | 96 |
| 10 lub więcej | 128 |

| Wygrana | Kto płaci | Ile |
| --- | --- | --- |
| Z odrzutu | Tylko odrzucający | 2 × baza |
| Z muru | Wszyscy trzej pozostali | Każdy bazę |

Rozdający płaci lub wygrywa? Jego część się podwaja.

### Przykład

- Południe wygrywa z odrzutu Zachodu.
- Ręka ma 4 fany.
- Baza wynosi 16.
- Zachód płaci 32.
- Wschód i Północ nie płacą nic.

A gdyby Południe wygrało z muru? Ręka miałaby 5 fanów. Baza wynosiłaby 24. Zachód i Północ płacą po 24. Wschód, czyli rozdający, płaci 48.

To jedna z popularnych tabel. Wypłaty bywają różne. Więcej: [fany na punkty](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-scoring#payout).

## Remis

Mur się kończy. Nikt nie wygrał. Rozdanie kończy się remisem. Po kantońsku: 流局, lau guk. Nikt nie płaci.

W tych zasadach rola rozdającego przechodzi dalej. Wiele stołów zostawia jednak tego samego rozdającego.

## Rundy i koniec gry

- Wygrywa rozdający: rozdaje ponownie.
- Wygrywa ktoś inny: rozdaje gracz po prawej.
- Każdy gracz rozdaje co najmniej raz.
- Potem zmienia się wiatr rundy.
- Kolejność: Wschód, Południe, Zachód, Północ.
- Cztery rundy to pełna gra.

Pełna gra to co najmniej 16 rozdań. Wiele towarzyskich gier trwa jedną rundę. Wygrywa ten, kto ma najwięcej punktów.

## Zasady domowe do ustalenia przed grą

- Minimum fanów.
- Limit fanów.
- Tabela wypłat i stawki.
- Premia dla rozdającego czy nie.
- Kto rozdaje po remisie.
- Jeden czy kilku zwycięzców.
- Liczba rund.

Inne style mahjonga: [odmiany mahjonga](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-variants). Taktyka: [strategia w mahjongu](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-strategy). Pojęcia: [słowniczek](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-glossary).

## FAQ

### Jak grać w mahjonga?

Dobierz kamień. Odrzuć kamień. Przejmuj przydatne odrzuty. Zbierz cztery zestawy i parę. Zgłoś wygraną.

### Ile kamieni ma ręka?

13 kamieni. Ręka wygrywająca ma 14. Każdy kong dodaje jeden.

### Kto zaczyna w mahjongu?

Rozdający, czyli Wschód. Zaczyna z 14 kamieniami. Odrzuca pierwszy.

### W którą stronę toczy się gra?

Przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Ruch przechodzi na prawo.

### Czy chow można wziąć od każdego?

Nie. Tylko od sąsiada z lewej. Pung i kong od każdego. Wygrana także.

### Co wygrywa z pungiem?

Tylko wygrana. Pung wygrywa z chowem.

### Co, jeśli nikt nie wygra?

Rozdanie kończy się remisem. Nikt nie płaci.

### Co to jest fan w mahjongu?

Fan to wartość ręki. Więcej fanów to wyższa wypłata. Zobacz [punktację](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-scoring).
