# Punktacja w mahjongu hongkońskim: fany objaśnione

> Ręce w mahjongu hongkońskim liczy się w fanach. Wygrana wymaga 3 fanów. Limit to 10 fanów. Wartości, wypłaty i przykłady.

Source: https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-scoring

Ręce liczy się w fanach (番, faan). Więcej fanów to więcej punktów.

Wartości pochodzą z jednego popularnego zestawu zasad. Stoły się różnią. Ustalcie zasady przed grą.

## Jak policzyć rękę

1. Sprawdź, czy ręka jest kompletna.
2. Wypisz wszystkie układy w ręce.
3. Zsumuj ich fany.
4. Sprawdź minimum: 3 fany.
5. Obetnij sumę do 10 fanów.
6. Odczytaj punkty z tabeli.
7. Odbierz wypłatę od płacących.

Układy się sumują. Mieszany kolor i same pungi: 6 fanów. Kształty rąk: [układy wygrywające](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands).

## Wartości w fanach

| Układ | Po chińsku | Co to jest | Fany |
| --- | --- | --- | --- |
| **Wygrana z muru** | 自摸
zi mo | Sam dobrałeś kamień wygrywający. | 1 |
| **Ręka zamknięta** | 門前清
mun cin cing | Bez przejęć przed wygraną. | 1 |
| [**Same chowy**](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands#all-chows) | 平糊
ping wu | Cztery chowy i para. | 1 |
| **Pung smoków** | 中發白
zung faat baak | Każdy pung lub kong smoków. | 1 |
| **Wiatr miejsca** | 門風
mun fung | Pung wiatru twojego miejsca. | 1 |
| **Wiatr rundy** | 圈風
hyun fung | Pung wiatru bieżącej rundy. | 1 |
| [**Same pungi**](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands#all-pongs) | 對對糊
deoi deoi wu | Cztery pungi i para. | 3 |
| [**Mieszany kolor**](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands#mixed-one-suit) | 混一色
wan jat sik | Jeden kolor plus honory. | 3 |
| [**Terminale z honorami**](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands#mixed-terminals) | 混么九
wan jiu gau | Pungi z terminali i honorów. | 4 |
| [**Małe trzy smoki**](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands#small-three-dragons) | 小三元
siu saam jyun | Dwa pungi smoków, para smoków. | 5 |
| [**Małe cztery wiatry**](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands#small-four-winds) | 小四喜
siu sei hei | Trzy pungi wiatrów, para wiatrów. | 6 |
| [**Czysty kolor**](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands#pure-one-suit) | 清一色
cing jat sik | Jeden kolor, bez honorów. | 7 |
| [**Wielkie trzy smoki**](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands#big-three-dragons) | 大三元
daai saam jyun | Pungi wszystkich trzech smoków. | 8 |
| [**Cztery ukryte pungi**](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands#four-concealed-pongs) | 坎坎糊
ham ham wu | Cztery pungi, żaden nie przejęty. | 8 |

- Układy z trzema smokami zawierają pungi smoków.
- Nie dodawaj ich drugi raz.
- Kongi liczą się jak pungi.
- Zwykła ręka daje 0 fanów.
- To tak zwana [ręka kurczaka](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands#chicken-hand).

## Kwiaty i szczęśliwe wygrane

| Układ | Po chińsku | Co to jest | Fany |
| --- | --- | --- | --- |
| **Bez kwiatów** | 無花
mou faa | Żadnych kwiatów ani pór roku. | 1 |
| **Własny kwiat** | 正花
zing faa | Kwiat z numerem twojego miejsca. | 1 |
| **Własna pora roku** | 正花
zing faa | Pora roku z numerem twojego miejsca. | 1 |
| **Wszystkie cztery kwiaty** | 一台花
jat toi faa | Śliwa, orchidea, chryzantema, bambus. | 2 |
| **Wszystkie cztery pory roku** | 一台花
jat toi faa | Wiosna, lato, jesień, zima. | 2 |
| **Wygrana po kongu** | 槓上開花
gong soeng hoi faa | Wygrywa kamień zastępczy. | 2 |
| **Kradzież konga** | 搶槓
coeng gong | Wygrana na kamieniu dołożonego konga. | 1 |
| **Ostatni kamień** | 海底撈月
hoi dai laau jyut | Wygrana na ostatnim kamieniu muru. | 1 |

Fany z kwiatów nie liczą się do minimum. Szczęśliwe wygrane się liczą. Jedne i drugie dodaje się do sumy.

## Układy limitowe

Te układy od razu dają limit. Tutaj to 10 fanów.

| Układ | Po chińsku | Co to jest | Fany |
| --- | --- | --- | --- |
| [**Same honory**](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands#all-honors) | 字一色
zi jat sik | Tylko wiatry i smoki. | 10 |
| [**Same terminale**](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands#all-terminals) | 清么九
cing jiu gau | Tylko jedynki i dziewiątki. | 10 |
| [**Wielkie cztery wiatry**](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands#big-four-winds) | 大四喜
daai sei hei | Pungi wszystkich czterech wiatrów. | 10 |
| [**Trzynaście sierot**](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands#thirteen-orphans) | 十三么
sap saam jiu | Każdy terminal i honor, plus jeden. | 10 |
| [**Dziewięć bram**](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands#nine-gates) | 九蓮寶燈
gau lin bou dang | 1112345678999 plus jeden, ręka zamknięta. | 10 |
| [**Cztery kongi**](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands#four-kongs) | 十八羅漢
sap baat lo hon | Cztery kongi i para. | 10 |
| [**Ręka niebios**](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands#heavenly-hand) | 天糊
tin wu | Rozdający wygrywa od razu po rozdaniu. | 10 |
| [**Ręka ziemi**](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands#earthly-hand) | 地糊
dei wu | Wygrana na pierwszym odrzucie rozdającego. | 10 |

## Minimum i limit fanów

- **Minimum:** 3 fany.
- Kwiaty nie liczą się do minimum.
- Poniżej 3 fanów nie możesz wygrać.
- **Limit:** 10 fanów (爆棚, baau paang).
- Fanów powyżej 10 się nie liczy.
- Niektóre stoły mają limit 13 fanów.
- Niektóre mają minimum 0 lub 1.

## Fany na punkty

Każda suma ma swoją wypłatę bazową.

| Fany | Punkty bazowe |
| --- | --- |
| 3 | 8 |
| 4 | 16 |
| 5 | 24 |
| 6 | 32 |
| 7 | 48 |
| 8 | 64 |
| 9 | 96 |
| 10 (limit) | 128 |

Do 4 fanów punkty się podwajają. Potem przyrosty są mniejsze.

## Kto płaci

| Jak wygrałeś | Kto płaci | Ile |
| --- | --- | --- |
| Z odrzutu | Tylko odrzucający | Baza × 2 |
| Z muru | Wszyscy trzej pozostali | Każdy bazę |
| Kradzież konga | Gracz dokładający konga | Baza × 2 |

- Rozdający płaci podwójnie.
- Rozdający też dostaje podwójnie.
- Przy remisie nikt nie płaci.

Zasady dla rozdającego: [kto płaci](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-rules#paying) w zasadach gry.

## Przykłady z obliczeniami

### Przykład 1: za mało fanów

[Dwójka kółek][Trójka kółek][Czwórka kółek][Szóstka kółek][Siódemka kółek][Ósemka kółek][Trójka bambusów][Czwórka bambusów][Piątka bambusów][Piątka znaków][Szóstka znaków][Siódemka znaków][Dziewiątka znaków][Dziewiątka znaków]

Ręka zamknięta. Wygrana z odrzutu. Bez kwiatów.

- Same chowy · 1
- Ręka zamknięta · 1
- Bez kwiatów · 1
- **Razem** · **3 fany**

Do minimum liczą się tylko 2 fany. Ta ręka nie może wygrać.

### Przykład 2: mieszany kolor

[Jedynka kółek][Dwójka kółek][Trójka kółek][Piątka kółek][Piątka kółek][Piątka kółek][Siódemka kółek][Ósemka kółek][Dziewiątka kółek][Zielony smok][Zielony smok][Zielony smok][Wiatr północny][Wiatr północny]

Pung zielonych smoków przejęty. Wygrana z muru. Jeden kwiat, nie twój.

- Mieszany kolor · 3
- Pung smoków · 1
- Wygrana z muru · 1
- **Razem** · **5 fanów**

- Nie jesteś rozdającym.
- Baza za 5 fanów: 24.
- Każdy, kto nie rozdaje, płaci 24.
- Rozdający płaci 48.
- Dostajesz razem 96.

### Przykład 3: układ limitowy

[Dwójka bambusów][Dwójka bambusów][Dwójka bambusów][Czwórka bambusów][Czwórka bambusów][Czwórka bambusów][Szóstka bambusów][Szóstka bambusów][Szóstka bambusów][Ósemka bambusów][Ósemka bambusów][Ósemka bambusów][Dziewiątka bambusów][Dziewiątka bambusów]

Pungi przejęte. Wygrana z odrzutu. Bez kwiatów.

- Czysty kolor · 7
- Same pungi · 3
- Bez kwiatów · 1
- **Razem** · **11, obcięte do 10**

- Nie jesteś rozdającym.
- Baza za 10 fanów: 128.
- Odrzucający płaci 256.
- Jeśli odrzucił rozdający, płaci 512.

## Zasady domowe do ustalenia

- Minimum fanów.
- Czy kwiaty liczą się do minimum.
- Limit.
- Tabela wypłat.
- Czy odrzucający płaci za wszystkich.
- Czy rozdający płaci podwójnie.
- Czy dwóch graczy może wygrać naraz.

Inne style liczą inaczej. Zobacz [odmiany mahjonga](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-variants).

## FAQ

**Jak liczyć punkty w mahjongu?**

Zsumuj fany wszystkich układów. Odczytaj punkty z tabeli. Przegrani płacą.

**Co to jest fan w mahjongu?**

Fan (番) mierzy wartość ręki. Każdy układ ma swoją wartość w fanach.

**Jakie jest minimum fanów?**

W Hongkongu często 3 fany. Niektóre stoły grają z 0 lub 1.

**Ile maksymalnie fanów?**

Często 10 fanów. Niektóre stoły grają do 13.

**Czy kwiaty liczą się do minimum?**

Zwykle nie. Niektóre stoły na to pozwalają.

**Kto płaci w mahjongu?**

Przy wygranej z odrzutu płaci odrzucający. Przy wygranej z muru płacą wszyscy.

**Co to jest ręka kurczaka?**

Ręka warta 0 fanów. Minimum 3 fanów ją wyklucza. Zobacz [rękę kurczaka](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-hands#chicken-hand).

**Który układ jest wart najwięcej?**

Wszystkie [układy limitowe](https://www.mahjongsuperpowers.com/pl/mahjong-scoring#limit) są warte tyle samo. Tutaj to 10 fanów.
