# การนับฟานไพ่นกกระจอกฮ่องกง

> ไพ่นกกระจอกฮ่องกงนับแต้มเป็นฟาน ชนะต้องได้ 3 ฟาน ฟานเต็มคือ 10 ฟาน มีค่าฟาน การจ่ายเงิน และตัวอย่าง

Source: https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-scoring

มือไพ่นับแต้มเป็นฟาน (番, faan) ฟานมาก แต้มก็มาก

ค่าฟานในหน้านี้มาจากกติกาที่นิยมชุดหนึ่ง แต่ละวงต่างกันได้ ตกลงกันก่อนเล่น

## วิธีนับฟาน

1. ตรวจว่ามือครบแล้ว
2. ดูว่ามีรูปแบบอะไรบ้าง
3. รวมฟานของทุกรูปแบบ
4. ตรวจว่าถึงขั้นต่ำ 3 ฟาน
5. ฟานรวมไม่เกิน 10 ฟาน
6. ดูแต้มจากตาราง
7. เก็บเงินจากคนที่ต้องจ่าย

รูปแบบบวกกันได้ สีเดียวปน + ตองล้วน = 6 ฟาน รูปร่างของมือ: [หน้าไพ่ชนะ](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-hands)

## ค่าฟาน

| รูปแบบ | ภาษาจีน | คืออะไร | ฟาน |
| --- | --- | --- | --- |
| **จั่วเอง** | 自摸
zi mo | คุณจั่วได้ใบที่ชนะเอง | 1 |
| **มือปิด** | 門前清
mun cin cing | ไม่ขอไพ่เลยก่อนใบที่ชนะ | 1 |
| [**เรียงล้วน**](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-hands#all-chows) | 平糊
ping wu | สี่เรียงกับหนึ่งคู่ | 1 |
| **ตองมังกร** | 中發白
zung faat baak | ตองหรือกังมังกร แต่ละชุด | 1 |
| **ลมประจำที่นั่ง** | 門風
mun fung | ตองลมประจำที่นั่งของคุณ | 1 |
| **ลมประจำรอบ** | 圈風
hyun fung | ตองลมของรอบนั้น | 1 |
| [**ตองล้วน**](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-hands#all-pongs) | 對對糊
deoi deoi wu | สี่ตองกับหนึ่งคู่ | 3 |
| [**สีเดียวปน**](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-hands#mixed-one-suit) | 混一色
wan jat sik | สีเดียวกับไพ่เกียรติยศ | 3 |
| [**ปลายปนเกียรติยศ**](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-hands#mixed-terminals) | 混么九
wan jiu gau | ตองไพ่ปลายและไพ่เกียรติยศ | 4 |
| [**สามมังกรเล็ก**](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-hands#small-three-dragons) | 小三元
siu saam jyun | ตองมังกรสองตอง คู่มังกรหนึ่งคู่ | 5 |
| [**สี่ลมเล็ก**](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-hands#small-four-winds) | 小四喜
siu sei hei | ตองลมสามตอง คู่ลมหนึ่งคู่ | 6 |
| [**สีเดียวล้วน**](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-hands#pure-one-suit) | 清一色
cing jat sik | สีเดียว ไม่มีไพ่เกียรติยศ | 7 |
| [**สามมังกรใหญ่**](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-hands#big-three-dragons) | 大三元
daai saam jyun | ตองมังกรครบสามสี | 8 |
| [**สี่ตองมืด**](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-hands#four-concealed-pongs) | 坎坎糊
ham ham wu | สี่ตอง ไม่ได้ขอไพ่สักตอง | 8 |

- หน้าไพ่สามมังกรรวมฟานตองมังกรไว้แล้ว
- อย่าบวกซ้ำ
- กังนับเป็นตอง
- มือธรรมดาได้ 0 ฟาน
- เรียกว่า [มือไก่](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-hands#chicken-hand)

## ดอกไม้และการชนะแบบโชคดี

| รูปแบบ | ภาษาจีน | คืออะไร | ฟาน |
| --- | --- | --- | --- |
| **ไม่มีดอกไม้** | 無花
mou faa | ไม่มีไพ่ดอกไม้หรือไพ่ฤดูเลย | 1 |
| **ดอกไม้ประจำตัว** | 正花
zing faa | ดอกไม้เลขตรงกับที่นั่ง | 1 |
| **ฤดูประจำตัว** | 正花
zing faa | ฤดูเลขตรงกับที่นั่ง | 1 |
| **ดอกไม้ครบสี่** | 一台花
jat toi faa | เหมย กล้วยไม้ เบญจมาศ ไผ่ | 2 |
| **ฤดูครบสี่** | 一台花
jat toi faa | ใบไม้ผลิ ร้อน ใบไม้ร่วง หนาว | 2 |
| **ชนะหลังกัง** | 槓上開花
gong soeng hoi faa | ไพ่ทดแทนทำให้ชนะ | 2 |
| **แย่งกัง** | 搶槓
coeng gong | ชนะด้วยไพ่ที่คนอื่นเติมกัง | 1 |
| **ชนะใบสุดท้าย** | 海底撈月
hoi dai laau jyut | ชนะด้วยใบสุดท้ายของกำแพง | 1 |

ฟานจากดอกไม้ไม่นับรวมในขั้นต่ำ ฟานจากการชนะแบบโชคดีนับรวม ทั้งสองแบบบวกในฟานรวม

## หน้าไพ่ฟานเต็ม

หน้าไพ่เหล่านี้ได้ฟานเต็มทันที ในที่นี้คือ 10 ฟาน

| รูปแบบ | ภาษาจีน | คืออะไร | ฟาน |
| --- | --- | --- | --- |
| [**เกียรติยศล้วน**](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-hands#all-honors) | 字一色
zi jat sik | มีแค่ลมและมังกร | 10 |
| [**ปลายล้วน**](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-hands#all-terminals) | 清么九
cing jiu gau | มีแค่เลข 1 และ 9 | 10 |
| [**สี่ลมใหญ่**](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-hands#big-four-winds) | 大四喜
daai sei hei | ตองลมครบสี่ทิศ | 10 |
| [**สิบสามกำพร้า**](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-hands#thirteen-orphans) | 十三么
sap saam jiu | ไพ่ปลายและเกียรติยศครบทุกแบบ บวกอีกหนึ่งใบ | 10 |
| [**เก้าประตู**](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-hands#nine-gates) | 九蓮寶燈
gau lin bou dang | 1112345678999 บวกหนึ่งใบ มือปิด | 10 |
| [**สี่กัง**](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-hands#four-kongs) | 十八羅漢
sap baat lo hon | สี่กังกับหนึ่งคู่ | 10 |
| [**มือสวรรค์**](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-hands#heavenly-hand) | 天糊
tin wu | เจ้ามือชนะตั้งแต่แจกไพ่ | 10 |
| [**มือแผ่นดิน**](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-hands#earthly-hand) | 地糊
dei wu | ชนะด้วยไพ่ใบแรกที่เจ้ามือทิ้ง | 10 |

## ฟานขั้นต่ำและฟานเต็ม

- **ขั้นต่ำ:** 3 ฟาน
- ฟานจากดอกไม้ไม่นับรวม
- ต่ำกว่า 3 ฟาน ชนะไม่ได้
- **ฟานเต็ม:** 10 ฟาน (爆棚, baau paang)
- ฟานที่เกิน 10 ไม่นับ
- บางวงใช้ฟานเต็ม 13 ฟาน
- บางวงใช้ขั้นต่ำ 0 หรือ 1

## แปลงฟานเป็นแต้ม

ฟานรวมแต่ละค่ามีแต้มฐาน

| ฟาน | แต้มฐาน |
| --- | --- |
| 3 | 8 |
| 4 | 16 |
| 5 | 24 |
| 6 | 32 |
| 7 | 48 |
| 8 | 64 |
| 9 | 96 |
| 10 (ฟานเต็ม) | 128 |

แต้มเพิ่มเป็นสองเท่าจนถึง 4 ฟาน หลังจากนั้นเพิ่มขึ้นช้าลง

## ใครจ่าย

| ชนะแบบ | ใครจ่าย | จ่ายเท่าไร |
| --- | --- | --- |
| ชนะจากไพ่ทิ้ง | คนทิ้งคนเดียว | แต้มฐาน × 2 |
| จั่วเอง | อีกสามคน | คนละเท่ากับแต้มฐาน |
| แย่งกัง | คนที่เติมกัง | แต้มฐาน × 2 |

- เจ้ามือจ่ายสองเท่า
- เจ้ามือก็ได้สองเท่าเช่นกัน
- ตาเสมอ ไม่มีใครจ่าย

กติกาเจ้ามือ: [ใครจ่าย](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-rules#paying) ในหน้ากติกา

## ตัวอย่างการนับ

### ตัวอย่าง 1: ฟานไม่พอ

[วงกลม 2][วงกลม 3][วงกลม 4][วงกลม 6][วงกลม 7][วงกลม 8][ไม้ไผ่ 3][ไม้ไผ่ 4][ไม้ไผ่ 5][ตัวอักษร 5][ตัวอักษร 6][ตัวอักษร 7][ตัวอักษร 9][ตัวอักษร 9]

มือปิด ชนะจากไพ่ทิ้ง ไม่มีดอกไม้

- เรียงล้วน · 1
- มือปิด · 1
- ไม่มีดอกไม้ · 1
- **รวม** · **3 ฟาน**

นับเป็นขั้นต่ำได้แค่ 2 ฟาน มือนี้ชนะไม่ได้

### ตัวอย่าง 2: สีเดียวปน

[วงกลม 1][วงกลม 2][วงกลม 3][วงกลม 5][วงกลม 5][วงกลม 5][วงกลม 7][วงกลม 8][วงกลม 9][มังกรเขียว][มังกรเขียว][มังกรเขียว][ลมเหนือ][ลมเหนือ]

ปงมังกรเขียวมา จั่วเอง มีดอกไม้หนึ่งใบ แต่ไม่ใช่ของคุณ

- สีเดียวปน · 3
- ตองมังกร · 1
- จั่วเอง · 1
- **รวม** · **5 ฟาน**

- คุณไม่ใช่เจ้ามือ
- แต้มฐานของ 5 ฟาน: 24
- คนที่ไม่ใช่เจ้ามือจ่ายคนละ 24
- เจ้ามือจ่าย 48
- คุณได้รวม 96

### ตัวอย่าง 3: หน้าไพ่ฟานเต็ม

[ไม้ไผ่ 2][ไม้ไผ่ 2][ไม้ไผ่ 2][ไม้ไผ่ 4][ไม้ไผ่ 4][ไม้ไผ่ 4][ไม้ไผ่ 6][ไม้ไผ่ 6][ไม้ไผ่ 6][ไม้ไผ่ 8][ไม้ไผ่ 8][ไม้ไผ่ 8][ไม้ไผ่ 9][ไม้ไผ่ 9]

ตองได้จากการปง ชนะจากไพ่ทิ้ง ไม่มีดอกไม้

- สีเดียวล้วน · 7
- ตองล้วน · 3
- ไม่มีดอกไม้ · 1
- **รวม** · **11 นับแค่ 10**

- คุณไม่ใช่เจ้ามือ
- แต้มฐานของ 10 ฟาน: 128
- คนทิ้งจ่าย 256
- ถ้าคนทิ้งเป็นเจ้ามือ จ่าย 512

## กติกาบ้านที่ต้องตกลงกัน

- ฟานขั้นต่ำ
- ดอกไม้นับรวมในขั้นต่ำหรือไม่
- ฟานเต็ม
- ตารางจ่ายเงิน
- คนทิ้งจ่ายแทนทุกคนหรือไม่
- เจ้ามือจ่ายสองเท่าหรือไม่
- สองคนชนะพร้อมกันได้หรือไม่

แบบอื่นนับแต้มต่างกัน ดู [ประเภทไพ่นกกระจอก](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-variants)

## คำถามที่พบบ่อย

**นับแต้มไพ่นกกระจอกอย่างไร**

รวมฟานของทุกรูปแบบ ดูแต้มจากตาราง แล้วคนแพ้จ่าย

**ฟานในไพ่นกกระจอกคืออะไร**

ฟาน (番) คือหน่วยวัดค่าของมือ แต่ละรูปแบบมีค่าฟาน

**ฟานขั้นต่ำคือเท่าไร**

ในฮ่องกงมักเป็น 3 ฟาน บางวงใช้ 0 หรือ 1

**ฟานสูงสุดคือเท่าไร**

มักเป็น 10 ฟาน บางวงใช้ 13

**ดอกไม้นับรวมในฟานขั้นต่ำไหม**

ปกติไม่นับ บางวงให้นับ

**ใครต้องจ่าย**

ชนะจากไพ่ทิ้ง คนทิ้งจ่าย จั่วเอง ทุกคนจ่าย

**มือไก่คืออะไร**

มือที่ได้ 0 ฟาน ขั้นต่ำ 3 ฟานทำให้ชนะไม่ได้ ดู [มือไก่](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-hands#chicken-hand)

**มือไหนได้แต้มสูงสุด**

[หน้าไพ่ฟานเต็ม](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-scoring#limit) ทุกมือได้เท่ากัน ในที่นี้คือ 10 ฟาน
