# วิธีจัดโต๊ะไพ่นกกระจอก

> ไพ่ 144 ใบ ลูกเต๋า และผู้เล่นสี่คน ก่อกำแพงสี่ด้าน ด้านละ 18 ตั้ง แจกคนละ 13 ใบ เจ้ามือ 14 ใบ

Source: https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-setup

การจัดโต๊ะแบบฮ่องกงทีละขั้น ตั้งแต่โต๊ะว่างจนถึงไพ่ใบแรกที่ทิ้ง

## ในชุดไพ่มีอะไรบ้าง

| อุปกรณ์ | จำนวน | ใช้ทำอะไร |
| --- | --- | --- |
| **ไพ่** | 144 | ใช้เล่น |
| **ลูกเต๋า** | มักมีสามลูก | เลือกเจ้ามือ และแบ่งกำแพง |
| **ตัวบอกลม** | หนึ่งอัน | บอกลมประจำรอบ |
| **เบี้ยหรือชิป** | มีหรือไม่มีก็ได้ | นับแต้ม |
| **รางวางไพ่** | มีหรือไม่มีก็ได้ สี่อัน | วางไพ่ในมือ |

ไพ่ 144 ใบ:

- วงกลม ไม้ไผ่ ตัวอักษร: 108 ใบ
- ลมและมังกร: 28 ใบ
- ดอกไม้และฤดู: 8 ใบ

[วงกลม 1][ไม้ไผ่ 1][ตัวอักษร 1][ลมตะวันออก][มังกรแดง][ดอกเหมย][ฤดูใบไม้ผลิ]

ไพ่สีและไพ่เกียรติยศมีแบบละสี่ใบ ไพ่โบนัสมีแบบละหนึ่งใบ บางชุดมีไพ่เปล่าสำรองมาด้วย ให้เก็บไว้ ไม่ใช้เล่น

อธิบายไพ่ทุกใบ: [ตัวไพ่นกกระจอก](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-tiles)

## ที่นั่งและลม

ผู้เล่นสี่คนนั่งรอบโต๊ะเดียว

| ลม | ภาษาจีน | ที่นั่ง |
| --- | --- | --- |
| **ตะวันออก** | 東 | เจ้ามือ |
| **ใต้** | 南 | ทางขวาของตะวันออก |
| **ตะวันตก** | 西 | ตรงข้ามตะวันออก |
| **เหนือ** | 北 | ทางซ้ายของตะวันออก |

ใช่ ตะวันตกอยู่ตรงข้ามตะวันออก ใต้อยู่ทางขวาของตะวันออก ตาเล่นวนทวนเข็มนาฬิกา

### จับที่นั่ง

1. หยิบไพ่ลมมาแบบละหนึ่งใบ
2. คว่ำแล้วสลับไพ่
3. ผู้เล่นแต่ละคนจับหนึ่งใบ
4. คนได้ตะวันออกเลือกที่นั่งได้เลย
5. คนอื่นนั่งตามลมที่จับได้

[ลมตะวันออก][ลมใต้][ลมตะวันตก][ลมเหนือ]

ไพ่ลมแบบละใบ ใช้กำหนดที่นั่ง

## เลือกเจ้ามือคนแรก

ง่ายที่สุด: คนที่จับได้ตะวันออกเป็นเจ้ามือ บางวงทอยลูกเต๋าแทน ใครได้แต้มสูงสุดเป็นเจ้ามือ ตกลงกันก่อนเริ่ม

ตั้งตัวบอกลมไว้ที่ตะวันออก นั่นคือลมประจำรอบแรก

## การสับไพ่

ภาษากวางตุ้งเรียกการสับไพ่ว่า 洗牌 (sai paai) แปลว่า ล้างไพ่

1. คว่ำไพ่ทุกใบ
2. ทุกคนใช้ฝ่ามือคนไพ่
3. วนไพ่ไปทั่วโต๊ะ
4. ไพ่ต้องคว่ำอยู่ตลอด

โต๊ะในฮ่องกงหลายโต๊ะเป็นโต๊ะอัตโนมัติ สับไพ่และก่อกำแพงให้เอง

## การก่อกำแพง

1. ผู้เล่นแต่ละคนเอาไพ่ 36 ใบ
2. เรียงไพ่ 18 ใบเป็นแถว
3. ซ้อนอีก 18 ใบไว้ด้านบน
4. ได้ 18 ตั้ง ตั้งละสองชั้น
5. ดันแถวไปข้างหน้าเล็กน้อย
6. ต่อมุมให้เป็นสี่เหลี่ยม

กำแพงสี่ด้าน ด้านละ 36 ใบ รวม 144 ใบ ใช้ไพ่ครบทุกใบ

[หลังไพ่][หลังไพ่][หลังไพ่][หลังไพ่][หลังไพ่][หลังไพ่][หลังไพ่][หลังไพ่][หลังไพ่]

กำแพงครึ่งด้าน มองจากด้านบน

## ทอยลูกเต๋าและแบ่งกำแพง

เจ้ามือทอยลูกเต๋าสามลูก แล้วรวมแต้ม

### ขั้นที่ 1: เลือกกำแพง

นับที่นั่งทวนเข็มนาฬิกา เจ้ามือนับเป็น 1

| ผลรวมลูกเต๋า | กำแพงที่ใช้ |
| --- | --- |
| 5, 9, 13, 17 | กำแพงของเจ้ามือเอง |
| 3, 7, 11, 15 | กำแพงของคนฝั่งตรงข้าม |
| 6, 10, 14, 18 | กำแพงของคนทางขวา |
| 4, 8, 12, 16 | กำแพงของคนทางซ้าย |

### ขั้นที่ 2: แบ่งกำแพง

1. ไปที่กำแพงนั้น
2. เริ่มจากปลายด้านขวา
3. นับตั้งไพ่ให้เท่ากับผลรวม
4. แยกกำแพงตรงนั้น

เริ่มแจกจากทางซ้ายของจุดแบ่ง จั่ววนตามเข็มนาฬิการอบกำแพง ทางขวาของจุดแบ่งคือท้ายกำแพง

วิธีนับที่แน่นอนต่างกันไปแต่ละวง

## แจกไพ่คนละ 13 ใบ

ผู้เล่นหยิบไพ่ของตัวเอง ลำดับแบบฮ่องกง:

1. เจ้ามือหยิบสองตั้ง: 4 ใบ
2. ใต้ ตะวันตก เหนือ หยิบแบบเดียวกัน
3. ทำซ้ำจนทุกคนมี 12 ใบ
4. เจ้ามือหยิบเพิ่มอีกสองใบ
5. คนอื่นหยิบเพิ่มคนละหนึ่งใบ

| ผู้เล่น | ไพ่ |
| --- | --- |
| เจ้ามือ (ตะวันออก) | 14 |
| ใต้ | 13 |
| ตะวันตก | 13 |
| เหนือ | 13 |

ตั้งไพ่หันหน้าเข้าหาตัว แล้วจัดเรียงตามสี

## ไพ่ดอกไม้ตอนเริ่ม

1. เจ้ามือทำก่อน
2. หงายไพ่ดอกไม้ที่มีวางไว้
3. จั่วไพ่ทดแทนเท่าจำนวนนั้น
4. จากนั้นใต้ ตะวันตก เหนือ
5. ถ้าไพ่ทดแทนเป็นดอกไม้ ทำซ้ำ

จากนั้นเจ้ามือทิ้งไพ่ เกมเริ่มแล้ว

การเล่นแต่ละตา การขอไพ่ และการชนะ: [วิธีเล่น](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-rules#turn)

## ไพ่ทดแทนและกำแพงตาย

กังและไพ่ดอกไม้ต้องจั่วไพ่ทดแทน จั่วจากท้ายกำแพง คือปลายอีกด้านของกำแพง

ไพ่ที่กันไว้เรียกว่ากำแพงตาย แต่ละวงกันไว้ไม่เท่ากัน กติกาที่นิยมกันไว้ 14 ใบ ถ้าเหลือแค่ไพ่ส่วนนั้น ตานั้นเสมอ

## การเปลี่ยนเจ้ามือและลมประจำรอบ

| ตาจบแบบ | เจ้ามือคนต่อไป |
| --- | --- |
| เจ้ามือชนะ | เจ้ามือคนเดิม |
| คนอื่นชนะ | คนทางขวาของเจ้ามือ |
| เสมอ | แล้วแต่วง |

ลมประจำที่นั่งย้ายตามเจ้ามือ เจ้ามือคนใหม่คือตะวันออก

ทุกคนเป็นเจ้ามือครบแล้ว ลมประจำรอบจะเลื่อนไป ให้หมุนตัวบอกลม

[ลมตะวันออก][ลมใต้][ลมตะวันตก][ลมเหนือ]

รอบเรียงตามลำดับ ตะวันออก ใต้ ตะวันตก เหนือ สี่รอบเป็นหนึ่งเกมเต็ม

## คำถามที่พบบ่อย

### ไพ่นกกระจอกมีกี่ใบ

แบบฮ่องกงใช้ 144 ใบ ชุดญี่ปุ่นใช้ 136 ใบ เพราะไม่มีไพ่ดอกไม้ ชุดอเมริกันใช้ 152 ใบ เพราะเพิ่มโจ๊กเกอร์

### ผู้เล่นได้ไพ่คนละกี่ใบ

คนละ 13 ใบ เจ้ามือเริ่มด้วย 14 ใบ

### ไพ่นกกระจอกเล่นกี่คน

สี่คน แต่ละคนนั่งประจำลมหนึ่งทิศ

### เล่นสามคนได้ไหม

มีแบบสามคน แต่กติกาเปลี่ยนไป กติกาฮ่องกงใช้สี่คน ดู [ประเภทไพ่นกกระจอก](https://www.mahjongsuperpowers.com/th/mahjong-variants)

### ลูกเต๋าใช้ทำอะไร

ใช้เลือกจุดแบ่งกำแพง และบางวงใช้เลือกเจ้ามือคนแรกด้วย

### กำแพงหนึ่งด้านมีกี่ใบ

ด้านละ 36 ใบ 18 ตั้ง ตั้งละสองชั้น

### แจกไพ่จากกำแพงไปทางไหน

ตามเข็มนาฬิกา เริ่มจากทางซ้ายของจุดแบ่ง
