# Mahjong puan hesaplama: fan nedir

> Hong Kong mahjongunda eller fan ile sayılır. Bitirmek için 3 fan gerekir. Limit 10 fandır. Değerler, ödemeler, örnekler.

Source: https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-scoring

Eller fan (番, faan) ile sayılır. Fan arttıkça puan artar.

Değerler yaygın bir kural setine göredir. Masalar farklı olabilir. Oynamadan önce anlaşın.

## Bir el nasıl sayılır

1. Elin tam olduğunu kontrol et.
2. İçindeki bütün desenleri yaz.
3. Fanlarını topla.
4. 3 fanlık alt sınırı kontrol et.
5. Toplamı en çok 10 fan say.
6. Puanı tablodan bul.
7. Ödeyecek kişiden topla.

Desenler toplanır. Karışık tek tür + hepsi pung: 6 fan. El şekilleri: [mahjong elleri](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-hands).

## Fan değerleri

| Desen | Çincesi | Nedir | Fan |
| --- | --- | --- | --- |
| **Kendi çekişiyle bitiş** | 自摸
zi mo | Bitiren taşı duvardan çektin. | 1 |
| **Kapalı el** | 門前清
mun cin cing | Bitirmeden önce hiç taş almadın. | 1 |
| [**Hepsi chow**](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-hands#all-chows) | 平糊
ping wu | Dört chow ve bir çift. | 1 |
| **Ejderha pung’u** | 中發白
zung faat baak | Her ejderha pung’u veya kongu. | 1 |
| **Yer rüzgârı** | 門風
mun fung | Kendi rüzgârının pung’u. | 1 |
| **Tur rüzgârı** | 圈風
hyun fung | Turun rüzgârının pung’u. | 1 |
| [**Hepsi pung**](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-hands#all-pongs) | 對對糊
deoi deoi wu | Dört pung ve bir çift. | 3 |
| [**Karışık tek tür**](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-hands#mixed-one-suit) | 混一色
wan jat sik | Tek tür artı onur taşları. | 3 |
| [**Karışık uçlar**](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-hands#mixed-terminals) | 混么九
wan jiu gau | Uç ve onur taşlarından pung’lar. | 4 |
| [**Küçük üç ejderha**](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-hands#small-three-dragons) | 小三元
siu saam jyun | İki ejderha pung’u, bir ejderha çifti. | 5 |
| [**Küçük dört rüzgâr**](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-hands#small-four-winds) | 小四喜
siu sei hei | Üç rüzgâr pung’u, bir rüzgâr çifti. | 6 |
| [**Saf tek tür**](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-hands#pure-one-suit) | 清一色
cing jat sik | Tek tür, onur taşı yok. | 7 |
| [**Büyük üç ejderha**](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-hands#big-three-dragons) | 大三元
daai saam jyun | Üç ejderhanın da pung’u. | 8 |
| [**Dört kapalı pung**](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-hands#four-concealed-pongs) | 坎坎糊
ham ham wu | Dört pung, hiçbiri alınmamış. | 8 |

- Üç ejderha ellerinde ejderha pung’ları zaten var.
- Onları bir daha ekleme.
- Kong, pung sayılır.
- Sade bir el 0 fan eder.
- Buna [tavuk eli](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-hands#chicken-hand) denir.

## Çiçekler ve şanslı bitişler

| Desen | Çincesi | Nedir | Fan |
| --- | --- | --- | --- |
| **Çiçeksiz** | 無花
mou faa | Hiç çiçek veya mevsim yok. | 1 |
| **Kendi çiçeğin** | 正花
zing faa | Yerinin numarasındaki çiçek. | 1 |
| **Kendi mevsimin** | 正花
zing faa | Yerinin numarasındaki mevsim. | 1 |
| **Dört çiçek** | 一台花
jat toi faa | Erik, orkide, kasımpatı, bambu. | 2 |
| **Dört mevsim** | 一台花
jat toi faa | İlkbahar, yaz, sonbahar, kış. | 2 |
| **Kong sonrası bitiş** | 槓上開花
gong soeng hoi faa | Yedek taş eli bitirir. | 2 |
| **Kong soymak** | 搶槓
coeng gong | Eklenen kong taşıyla bitirmek. | 1 |
| **Son taş** | 海底撈月
hoi dai laau jyut | Duvarın son taşıyla bitirmek. | 1 |

Çiçek fanı alt sınıra sayılmaz. Şanslı bitişler sayılır. İkisi de toplama eklenir.

## Limit eller

Bunlar doğrudan limit puan getirir. Burada limit 10 fandır.

| Desen | Çincesi | Nedir | Fan |
| --- | --- | --- | --- |
| [**Hepsi onur**](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-hands#all-honors) | 字一色
zi jat sik | Yalnız rüzgârlar ve ejderhalar. | 10 |
| [**Hepsi uç**](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-hands#all-terminals) | 清么九
cing jiu gau | Yalnız 1’ler ve 9’lar. | 10 |
| [**Büyük dört rüzgâr**](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-hands#big-four-winds) | 大四喜
daai sei hei | Dört rüzgârın da pung’u. | 10 |
| [**On Üç Yetim**](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-hands#thirteen-orphans) | 十三么
sap saam jiu | Her uç ve onur taşı, artı biri. | 10 |
| [**Dokuz Kapı**](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-hands#nine-gates) | 九蓮寶燈
gau lin bou dang | 1112345678999 artı biri, kapalı. | 10 |
| [**Dört kong**](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-hands#four-kongs) | 十八羅漢
sap baat lo hon | Dört kong ve bir çift. | 10 |
| [**Cennet eli**](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-hands#heavenly-hand) | 天糊
tin wu | Dağıtıcı ilk eliyle bitirir. | 10 |
| [**Dünya eli**](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-hands#earthly-hand) | 地糊
dei wu | Dağıtıcının ilk attığı taşla bitirmek. | 10 |

## En az fan ve limit

- **Alt sınır:** 3 fan.
- Çiçekler buna sayılmaz.
- 3 fanın altında bitiremezsin.
- **Limit:** 10 fan (爆棚, baau paang).
- 10 fanın üstü sayılmaz.
- Bazı masalarda limit 13 fandır.
- Bazı masalarda alt sınır 0 veya 1’dir.

## Fandan puana

Her toplamın bir taban ödemesi vardır.

| Fan | Taban puan |
| --- | --- |
| 3 | 8 |
| 4 | 16 |
| 5 | 24 |
| 6 | 32 |
| 7 | 48 |
| 8 | 64 |
| 9 | 96 |
| 10 (limit) | 128 |

Puan 4 fana kadar ikiye katlanır. Sonra artış küçülür.

## Kim öder

| Nasıl bitirdin | Kim öder | Ne kadar |
| --- | --- | --- |
| Atılan taşla | Yalnız taşı atan | Taban × 2 |
| Kendi çekişiyle | Diğer üç oyuncu | Her biri taban |
| Kong soymak | Kongu yapan oyuncu | Taban × 2 |

- Dağıtıcı iki kat öder.
- Dağıtıcı iki kat da alır.
- Berabere elde kimse ödemez.

Dağıtıcı kuralları: kurallardaki [kim öder](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-rules#paying) bölümü.

## Çözümlü örnekler

### Örnek 1: fan yetmiyor

[2 Daire][3 Daire][4 Daire][6 Daire][7 Daire][8 Daire][3 Bambu][4 Bambu][5 Bambu][5 Karakter][6 Karakter][7 Karakter][9 Karakter][9 Karakter]

Kapalı. Atılan taşla bitti. Çiçek yok.

- Hepsi chow · 1
- Kapalı el · 1
- Çiçeksiz · 1
- **Toplam** · **3 fan**

Alt sınıra yalnız 2 fan sayılır. Bu el bitemez.

### Örnek 2: karışık tek tür

[1 Daire][2 Daire][3 Daire][5 Daire][5 Daire][5 Daire][7 Daire][8 Daire][9 Daire][Yeşil ejderha][Yeşil ejderha][Yeşil ejderha][Kuzey rüzgârı][Kuzey rüzgârı]

Yeşil ejderhalar atılandan alındı. Kendi çekişiyle bitti. Bir çiçek var, senin değil.

- Karışık tek tür · 3
- Ejderha pung’u · 1
- Kendi çekişiyle bitiş · 1
- **Toplam** · **5 fan**

- Dağıtıcı sen değilsin.
- 5 fanın tabanı: 24.
- Dağıtıcı olmayan herkes 24 öder.
- Dağıtıcı 48 öder.
- Toplam 96 alırsın.

### Örnek 3: limit el

[2 Bambu][2 Bambu][2 Bambu][4 Bambu][4 Bambu][4 Bambu][6 Bambu][6 Bambu][6 Bambu][8 Bambu][8 Bambu][8 Bambu][9 Bambu][9 Bambu]

Pung’lar atılandan alındı. Atılan taşla bitti. Çiçek yok.

- Saf tek tür · 7
- Hepsi pung · 3
- Çiçeksiz · 1
- **Toplam** · **11, en çok 10 sayılır**

- Dağıtıcı sen değilsin.
- 10 fanın tabanı: 128.
- Taşı atan 256 öder.
- Taşı atan dağıtıcıysa 512 öder.

## Anlaşılacak ev kuralları

- En az fan.
- Çiçeklerin alt sınıra sayılıp sayılmadığı.
- Limit.
- Ödeme tablosu.
- Taşı atanın herkesin yerine ödeyip ödemediği.
- Dağıtıcının iki kat ödeyip ödemediği.
- İki oyuncunun birlikte bitirip bitiremeyeceği.

Başka türler farklı sayar. Bkz. [mahjong türleri](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-variants).

## Sık sorulanlar

**Mahjong’da puan nasıl hesaplanır?**

Her desenin fanını topla. Puanı tablodan bul. Kaybedenler öder.

**Mahjong’da fan nedir?**

Fan (番) elin değerini ölçer. Her desen belli bir fan eder.

**En az kaç fan gerekir?**

Hong Kong’da çoğu zaman 3 fan. Bazı masalar 0 veya 1 kullanır.

**En yüksek fan kaçtır?**

Çoğu zaman 10 fan. Bazı masalar 13 kullanır.

**Çiçekler alt sınıra sayılır mı?**

Genelde hayır. Bazı masalar sayar.

**Mahjong’da kim öder?**

Atılan taşla bitince taşı atan öder. Kendi çekişiyle bitince herkes öder.

**Tavuk eli nedir?**

0 fanlık bir el. 3 fan alt sınırı buna izin vermez. Bkz. [tavuk eli](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-hands#chicken-hand).

**En yüksek puanlı el hangisi?**

Bütün [limit eller](https://www.mahjongsuperpowers.com/tr/mahjong-scoring#limit) aynı puanı alır. Burada bu 10 fandır.
