# Thuật ngữ mạt chược: tiếng Việt và tiếng Quảng

> Từ ngữ trên bàn mạt chược Hồng Kông. Tiếng Việt, tiếng Anh, chữ Hán và phiên âm tiếng Quảng. Ăn, phỗng, khang, ù, fan và nhiều từ khác.

Source: https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-glossary

Thuật ngữ mạt chược từ A đến Y. Chữ Hán viết phồn thể. Tiếng Quảng ghi bằng Jyutping, không có số thanh điệu.

## Câu nói trên bàn bằng tiếng Quảng

Hô to và nhanh. Hô muộn có thể mất quân.

| Chữ Hán | Jyutping | Nghĩa | Khi nào |
| --- | --- | --- | --- |
| 碰 | pung | Phỗng! | Lấy quân để phỗng. |
| 上 | soeng | Ăn! | Lấy quân người bên trái để ghép sảnh. |
| 槓 | gong | Khang! | Khi tạo khang. |
| 食糊 | sik wu | Ù! | Ù bằng bất kỳ quân nào. |
| 自摸 | zi mo | Tự mò! | Ù bằng quân tự bốc. |
| 搶槓 | coeng gong | Cướp khang! | Ù bằng quân người khác khang thêm. |
| 到我 | dou ngo | Đến lượt tôi. | Trước khi bạn bốc. |
| 到你 | dou nei | Đến lượt bạn. | Nhắc người chơi chậm. |
| 等等 | dang dang | Chờ đã! | Bạn có thể lấy quân. Người khác dừng lại. |
| 唔要 | m jiu | Không lấy. | Bỏ qua quân vừa đánh. |
| 打咗咩 | daa zo me | Vừa đánh quân gì? | Bạn không thấy quân vừa đánh. |
| 幾多番 | gei do faan | Mấy fan? | Sau khi có người ù. |
| 三番 | saam faan | Ba fan. | Báo giá trị bài của bạn. |
| 詐糊 | zaa wu | Ù sai! | Có người hô ù sai. |
| 相公 | soeng gung | Sai số quân. | Một bài thừa hoặc thiếu quân. |
| 流局 | lau guk | Hòa. | Tường bài đã hết. |
| 洗牌 | sai paai | Xáo bài. | Bắt đầu ván mới. |
| 擲骰 | zaak sik | Đổ xúc xắc. | Nhà cái đổ xúc xắc. |
| 俾錢 | bei cin | Trả tiền. | Thanh toán sau khi ù. |
| 再嚟 | zoi lai | Chơi tiếp! | Bắt đầu trận mới. |

## Bốn lệnh hô

- **Phỗng – pung (碰):** bạn giữ hai quân. [5 Đồng][5 Đồng] Bất kỳ ai đánh quân thứ ba.
- **Ăn – soeng (上):** bạn giữ [3 Sách][4 Sách] . Người bên trái đánh quân 2. Hoặc quân 5.
- **Khang – gong (槓):** bạn giữ ba quân. Bất kỳ ai đánh quân thứ tư.
- **Ù – sik wu (食糊):** quân vừa đánh làm bài bạn đủ bộ.

Ù được ưu tiên hơn phỗng hoặc khang. Phỗng hoặc khang được ưu tiên hơn ăn. Xem thêm trong [luật chơi](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#claiming).

## A

**Ăn**(Chow) – 上soeng

Lấy quân để ghép sảnh. Chỉ ăn được quân của người bên trái. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#claiming)

## B

**Bài kín**(Concealed hand) – 門前清mun cin cing

Không lấy quân nào, trừ quân ù. Được 1 fan. Hán Việt: Môn tiền thanh. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-scoring)

**Bắc**(North) – 北bak

Một quân gió và một chỗ ngồi. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-tiles#winds)

**Bình hồ**(All chows) – 平糊ping wu

Bốn sảnh và một đôi. Được 1 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-scoring)

**Bộ**(Set)

Một sảnh, phỗng hoặc khang. Bài ù gồm bốn bộ và một đôi.

**Bộ lộ**(Exposed)

Bộ ghép từ quân lấy của người khác. Bày ngửa trên bàn.

**Bốc bài**(Draw a tile) – 摸牌mo paai

Lấy quân kế tiếp từ tường. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#turn)

## C

**Chặn ù**(Head bump) – 截糊zit wu

Hai người cùng ù một quân. Người gần lượt hơn được ù. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#claiming)

**Chất**(Suit)

Đồng, Sách hoặc Vạn. Mỗi chất từ 1 đến 9. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-tiles#suits)

**Chờ ù**(Ready) – 叫糊giu wu

Bạn chỉ còn thiếu một quân để ù.

**Chuyển cái**(Dealer passes) – 過莊gwo zong

Người khác ù. Người kế tiếp làm cái. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#rounds)

**Cướp khang**(Robbing the kong) – 搶槓coeng gong

Ù bằng quân người khác khang thêm. Được 1 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-scoring#bonus)

**Cửu liên bảo đăng**(Nine gates) – 九蓮寶燈gau lin bou dang

1112345678999 cùng một chất, thêm một quân. Bài trần. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands)

## Đ

**Đại tam nguyên**(Big three dragons) – 大三元daai saam jyun

Phỗng đủ ba loại rồng. Được 8 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands)

**Đại tứ hỷ**(Big four winds) – 大四喜daai sei hei

Phỗng đủ bốn loại gió. Được 10 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands)

**Đánh bài**(Discard) – 打牌daa paai

Bỏ ra một quân. Lượt nào cũng kết thúc như vậy.

**Địa hồ**(Earthly hand) – 地糊dei wu

Ù quân đầu tiên nhà cái đánh. Bài trần. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands)

**Đối đối hồ**(All pongs) – 對對糊deoi deoi wu

Bốn phỗng hoặc khang, một đôi. Được 3 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands)

**Đông**(East) – 東dung

Một quân gió. Cũng là chỗ ngồi của nhà cái. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-tiles#winds)

**Đồng**(Dots) – 筒子tung zi

Chất từ 1 đến 9. Quân vẽ vòng tròn. Còn gọi là quân tròn. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-tiles#dots)

**Đủ bộ hoa**(Flower set) – 一台花jat toi faa

Đủ bốn hoa hoặc đủ bốn mùa. Được 2 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-scoring#bonus)

## F

**Fan**(Fan) – 番faan

Đơn vị tính giá trị bài. Nhiều fan thì được trả nhiều hơn. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-scoring)

**Fan tối thiểu**(Minimum fan) – 起糊hei wu

Số fan cần để ù. Ở Hồng Kông thường là 3. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#fan)

## G

**Gió**(Winds) – 風牌fung paai

Các quân Đông, Nam, Tây và Bắc. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-tiles#winds)

**Gió chỗ ngồi**(Seat wind) – 門風mun fung

Gió của chỗ bạn ngồi. Phỗng gió này được 1 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#seats)

**Gió vòng**(Prevailing wind) – 圈風hyun fung

Gió của vòng hiện tại. Phỗng gió này được 1 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#rounds)

**Giữ cái**(Dealer keeps the seat) – 連莊lin zong

Nhà cái ù. Nhà cái làm cái tiếp. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#rounds)

## H

**Hoa**(Flower) – 花faa

Mai, Lan, Cúc, Trúc. Đánh số từ 1 đến 4. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-tiles#flowers)

**Hoa của mình**(Own flower) – 正花zing faa

Quân thưởng trùng số chỗ ngồi của bạn. Mỗi quân 1 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-scoring#bonus)

**Hỗn nhất sắc**(Mixed one suit) – 混一色wan jat sik

Một chất cộng quân chữ. Được 3 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands)

**Hỗn yêu cửu**(Mixed terminals) – 混么九wan jiu gau

Chỉ có quân 1, 9 và quân chữ. Được 4 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands)

## K

**Kê hồ**(Chicken hand) – 雞糊gai wu

Bài đủ bộ nhưng không có fan. Bàn tối thiểu 3 fan không cho ù. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-scoring)

**Khảm khảm hồ**(Four concealed pongs) – 坎坎糊ham ham wu

Bốn phỗng, không phỗng nào lấy của người khác. Được 8 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands)

**Khang**(Kong) – 槓gong

Bốn quân giống nhau. Tính là một bộ. Sau đó bốc quân bù. Có nơi gọi là khàn. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#kongs)

**Khang kín**(Concealed kong) – 暗槓am gong

Bốn quân giống nhau, đều tự bốc. Thường bày ra với hai quân úp. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#kongs)

**Khang lộ**(Exposed kong) – 明槓ming gong

Bạn giữ ba quân. Bạn lấy quân thứ tư người khác đánh. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#kongs)

**Khang thêm**(Added kong) – 加槓gaa gong

Thêm quân thứ tư vào phỗng đã lộ. Chỉ với quân tự bốc. Người khác có thể cướp. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#kongs)

**Không hoa**(No flowers) – 無花mou faa

Ù mà không có hoa hay mùa nào. Được 1 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-scoring#bonus)

## L

**Luật bao**(Pay-all rule) – 包baau

Một người trả thay cả bàn. Mỗi bàn áp dụng khác nhau. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-scoring)

## M

**Mạt chược**(Mahjong) – 麻雀maa zoek

Tên trò chơi. 麻雀 cũng có nghĩa là chim sẻ.

**Mắt**(Eyes) – 眼ngaan

Đôi trong bài ù.

**Mùa**(Season)

Xuân, Hạ, Thu, Đông. Đánh số từ 1 đến 4. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-tiles#seasons)

## N

**Nam**(South) – 南naam

Một quân gió và một chỗ ngồi. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-tiles#winds)

**Nhà cái**(Dealer) – 莊家zong gaa

Người ngồi hướng Đông. Nhà cái bắt đầu mỗi ván. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#seats)

## P

**Phỗng**(Pong) – 碰pung

Ba quân giống nhau. Phỗng được quân của bất kỳ ai. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#claiming)

## Q

**Quán mạt chược**(Mahjong parlor) – 麻雀館maa zoek gun

Nơi cho thuê bàn mạt chược.

**Quân an toàn**(Safe tile) – 熟張suk zoeng

Quân đã có người đánh. Thường đánh ra an toàn hơn. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-strategy#defense)

**Quân bài**(Tile) – 牌paai

Một quân. Bộ Hồng Kông có 144 quân. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-tiles)

**Quân chữ**(Honor tiles) – 字牌zi paai

Gió và rồng. Không có số. Không ghép sảnh. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-tiles#honors)

**Quân đầu đuôi**(Terminal) – 么九jiu gau

Quân 1 hoặc 9 của một chất. Hán Việt: yêu cửu.

**Quân sống**(Live tile) – 生張saang zoeng

Quân chưa ai đánh. Cuối ván đánh ra rủi ro hơn. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-strategy#defense)

**Quân thưởng**(Bonus tile) – 花牌faa paai

Một quân hoa hoặc mùa. Bày ra và bốc bù. Có thể cộng fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-tiles#bonus)

## R

**Rồng**(Dragons) – 三元牌saam jyun paai

Quân chữ đỏ, xanh và trắng. Phỗng rồng được 1 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-tiles#dragons)

**Rồng đỏ (Trung)**(Red dragon) – 紅中hung zung

Một quân rồng, chữ 中 màu đỏ. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-tiles#dragons)

**Rồng trắng (Bạch)**(White dragon) – 白板baak baan

Một quân rồng. Thường để trống hoặc có khung xanh dương. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-tiles#dragons)

**Rồng xanh (Phát)**(Green dragon) – 發faat

Một quân rồng. 發 nghĩa là phát đạt. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-tiles#dragons)

## S

**Sách**(Bamboo) – 索子sok zi

Chất từ 1 đến 9. Quân vẽ thanh tre. Quân 1 vẽ con chim. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-tiles#bamboo)

**Sai số quân**(Wrong tile count) – 相公soeng gung

Thừa hoặc thiếu quân. Bài đó không được ù. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#winning)

**Sảnh**(Chow (set))

Ba quân liền nhau, cùng một chất. Ghép từ bài mình hoặc bằng cách ăn. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#overview)

## T

**Tây**(West) – 西sai

Một quân gió và một chỗ ngồi. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-tiles#winds)

**Thanh nhất sắc**(Pure one suit) – 清一色cing jat sik

Chỉ một chất, không quân chữ. Được 7 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands)

**Thanh yêu cửu**(All terminals) – 清么九cing jiu gau

Chỉ có quân 1 và 9. Được 10 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands)

**Thập bát La Hán**(Four kongs) – 十八羅漢sap baat lo hon

Bốn khang và một đôi. Được 10 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands)

**Thập tam yêu**(Thirteen orphans) – 十三么sap saam jiu

Mỗi quân 1, 9 và quân chữ một quân. Thêm một đôi. Bài trần. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands)

**Thiên hồ**(Heavenly hand) – 天糊tin wu

Nhà cái ù ngay khi chia bài. Bài trần. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands)

**Tiểu tam nguyên**(Small three dragons) – 小三元siu saam jyun

Hai phỗng rồng, một đôi rồng. Được 5 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands)

**Tiểu tứ hỷ**(Small four winds) – 小四喜siu sei hei

Ba phỗng gió, một đôi gió. Được 6 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands)

**Trần**(Limit) – 爆棚baau paang

Số fan tối đa, thường là 10. Cũng chỉ bài đạt mức đó. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-scoring#limit)

**Tự mò**(Self-draw) – 自摸zi mo

Ù bằng quân tự bốc. Được 1 fan. Cả ba người trả. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#winning)

**Tự nhất sắc**(All honors) – 字一色zi jat sik

Chỉ có gió và rồng. Được 10 fan, mức trần. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands)

**Tường bài**(Wall) – 牌牆paai coeng

Hình vuông gồm các quân úp. Người chơi bốc bài từ đây. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-setup)

**Tường chết**(Dead wall)

Thường là 14 quân cuối của tường. Dùng để bốc bù. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-setup#dead-wall)

## U

**Ù**(Win) – 食糊sik wu

Hoàn thành bài. Hô ù, rồi lật bài ra. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#winning)

**Ù quân cuối**(Last tile win) – 海底撈月hoi dai laau jyut

Ù bằng quân cuối cùng của tường. Được 1 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-scoring#bonus)

**Ù sai**(False win) – 詐糊zaa wu

Hô ù khi bài chưa ù. Người hô bị phạt. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#winning)

**Ù sau khang**(Win on a kong replacement) – 槓上開花gong soeng hoi faa

Ù bằng quân bốc bù sau khang. Được 2 fan. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-scoring#bonus)

## V

**Vạn**(Characters) – 萬子maan zi

Chất từ 1 đến 9. Mỗi quân có chữ 萬. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-tiles#characters)

**Ván hòa**(Drawn hand) – 流局lau guk

Tường bài hết. Không ai ù. Không ai trả. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#draw)

**Vòng**(Round) – 圈hyun

Mỗi người làm cái ít nhất một lần. Một trận đủ có bốn vòng. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#rounds)

## X

**Xáo bài**(Shuffle) – 洗牌sai paai

Trộn đều mọi quân khi úp. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-setup#washing)

**Xây tường**(Build the wall) – 砌牌cai paai

Chồng các quân cao hai tầng. Xếp thành bốn hàng. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-setup#wall)

**Xúc xắc**(Dice) – 骰仔sik zai

Đổ để chọn chỗ bắt đầu chia bài. [Xem thêm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-setup#dice)

## Hỏi đáp

**Phỗng trong mạt chược là gì?**

Ba quân giống nhau. Tiếng Quảng hô là “pung” (碰).

**Ăn trong mạt chược là gì?**

Lấy quân để ghép ba quân liền nhau cùng chất. Chỉ ăn được quân người bên trái.

**Khang trong mạt chược là gì?**

Bốn quân giống nhau. Sau đó bạn bốc một quân bù.

**Fan trong mạt chược là gì?**

Fan (番) đo giá trị bài. Bàn Hồng Kông thường cần 3 fan. Xem [tính điểm](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-scoring).

**Mạt chược tiếng Quảng là gì?**

麻雀, đọc là “maa zoek”. Từ này cũng có nghĩa là chim sẻ.

**Muốn ù thì hô gì?**

“Sik wu” khi ù quân đánh ra. “Zi mo” khi tự mò.

**Kê hồ là gì?**

Bài đủ bộ nhưng không có fan. Bàn tối thiểu 3 fan không cho ù bài này.
