# Cách tính điểm mạt chược Hồng Kông: fan

> Bài mạt chược Hồng Kông tính bằng fan. Cần 3 fan mới được ù. Mức trần là 10 fan. Bảng fan, cách chi trả và ví dụ.

Source: https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-scoring

Bài được tính bằng fan (番, faan). Càng nhiều fan, càng nhiều điểm.

Số fan theo một bộ luật phổ biến. Mỗi bàn mỗi khác. Hãy thống nhất trước khi chơi.

## Cách tính điểm một bài

1. Kiểm tra bài đã đủ bộ.
2. Liệt kê mọi kiểu bài có trong đó.
3. Cộng fan của các kiểu bài.
4. Kiểm tra mức tối thiểu 3 fan.
5. Tổng fan không vượt quá 10.
6. Tra bảng điểm.
7. Nhận tiền từ người phải trả.

Các kiểu bài được cộng dồn. Hỗn nhất sắc cộng toàn phỗng: 6 fan. Các dạng bài: [các bài ù](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands).

## Bảng fan

| Kiểu bài | Tiếng Trung | Là gì | Fan |
| --- | --- | --- | --- |
| **Tự mò** | 自摸
zi mo | Bạn tự bốc được quân ù. | 1 |
| **Môn tiền thanh (bài kín)** | 門前清
mun cin cing | Không ăn, phỗng trước khi ù. | 1 |
| [**Bình hồ (toàn sảnh)**](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands#all-chows) | 平糊
ping wu | Bốn sảnh và một đôi. | 1 |
| **Phỗng rồng** | 中發白
zung faat baak | Mỗi bộ phỗng hoặc khang rồng. | 1 |
| **Gió chỗ ngồi** | 門風
mun fung | Phỗng gió chỗ ngồi của bạn. | 1 |
| **Gió vòng** | 圈風
hyun fung | Phỗng gió của vòng hiện tại. | 1 |
| [**Đối đối hồ (toàn phỗng)**](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands#all-pongs) | 對對糊
deoi deoi wu | Bốn phỗng và một đôi. | 3 |
| [**Hỗn nhất sắc**](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands#mixed-one-suit) | 混一色
wan jat sik | Một chất cộng quân chữ. | 3 |
| [**Hỗn yêu cửu**](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands#mixed-terminals) | 混么九
wan jiu gau | Phỗng quân đầu đuôi và quân chữ. | 4 |
| [**Tiểu tam nguyên**](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands#small-three-dragons) | 小三元
siu saam jyun | Phỗng hai loại rồng, đôi rồng thứ ba. | 5 |
| [**Tiểu tứ hỷ**](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands#small-four-winds) | 小四喜
siu sei hei | Phỗng ba loại gió, đôi gió thứ tư. | 6 |
| [**Thanh nhất sắc**](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands#pure-one-suit) | 清一色
cing jat sik | Một chất, không quân chữ. | 7 |
| [**Đại tam nguyên**](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands#big-three-dragons) | 大三元
daai saam jyun | Phỗng đủ ba loại rồng. | 8 |
| [**Khảm khảm hồ (bốn phỗng kín)**](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands#four-concealed-pongs) | 坎坎糊
ham ham wu | Bốn phỗng, không phỗng nào lấy của người khác. | 8 |

- Bài tam nguyên đã gồm phỗng rồng.
- Đừng cộng phỗng rồng thêm lần nữa.
- Khang tính như phỗng.
- Bài không có kiểu nào thì được 0 fan.
- Đó là [Kê hồ](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands#chicken-hand).

## Quân hoa và ù may mắn

| Kiểu bài | Tiếng Trung | Là gì | Fan |
| --- | --- | --- | --- |
| **Không hoa** | 無花
mou faa | Không có hoa hay mùa nào. | 1 |
| **Hoa của mình** | 正花
zing faa | Hoa trùng số chỗ ngồi của bạn. | 1 |
| **Mùa của mình** | 正花
zing faa | Mùa trùng số chỗ ngồi của bạn. | 1 |
| **Đủ bốn hoa** | 一台花
jat toi faa | Mai, Lan, Cúc, Trúc. | 2 |
| **Đủ bốn mùa** | 一台花
jat toi faa | Xuân, Hạ, Thu, Đông. | 2 |
| **Ù sau khang** | 槓上開花
gong soeng hoi faa | Quân bốc bù làm bạn ù. | 2 |
| **Cướp khang** | 搶槓
coeng gong | Ù bằng quân người khác khang thêm. | 1 |
| **Ù quân cuối** | 海底撈月
hoi dai laau jyut | Ù bằng quân cuối cùng của tường. | 1 |

Fan từ quân hoa không tính vào mức tối thiểu. Fan ù may mắn thì có tính. Cả hai đều cộng vào tổng.

## Bài trần

Các bài này được tính trần ngay. Ở đây là 10 fan.

| Kiểu bài | Tiếng Trung | Là gì | Fan |
| --- | --- | --- | --- |
| [**Tự nhất sắc**](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands#all-honors) | 字一色
zi jat sik | Chỉ có gió và rồng. | 10 |
| [**Thanh yêu cửu**](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands#all-terminals) | 清么九
cing jiu gau | Chỉ có quân 1 và 9. | 10 |
| [**Đại tứ hỷ**](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands#big-four-winds) | 大四喜
daai sei hei | Phỗng đủ bốn loại gió. | 10 |
| [**Thập tam yêu**](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands#thirteen-orphans) | 十三么
sap saam jiu | Đủ mọi quân đầu đuôi và quân chữ, thêm một quân. | 10 |
| [**Cửu liên bảo đăng**](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands#nine-gates) | 九蓮寶燈
gau lin bou dang | 1112345678999 thêm một quân, bài kín. | 10 |
| [**Thập bát La Hán**](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands#four-kongs) | 十八羅漢
sap baat lo hon | Bốn khang và một đôi. | 10 |
| [**Thiên hồ**](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands#heavenly-hand) | 天糊
tin wu | Nhà cái ù ngay khi chia bài. | 10 |
| [**Địa hồ**](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands#earthly-hand) | 地糊
dei wu | Ù quân đầu tiên nhà cái đánh. | 10 |

## Fan tối thiểu và mức trần

- **Tối thiểu:** 3 fan.
- Quân hoa không tính vào mức này.
- Dưới 3 fan thì không được ù.
- **Mức trần:** 10 fan (爆棚, baau paang).
- Fan vượt quá 10 bị bỏ.
- Có bàn dùng mức trần 13 fan.
- Có bàn dùng mức tối thiểu 0 hoặc 1.

## Đổi fan ra điểm

Mỗi tổng fan ứng với một điểm gốc.

| Fan | Điểm gốc |
| --- | --- |
| 3 | 8 |
| 4 | 16 |
| 5 | 24 |
| 6 | 32 |
| 7 | 48 |
| 8 | 64 |
| 9 | 96 |
| 10 (trần) | 128 |

Điểm nhân đôi cho đến 4 fan. Sau đó mỗi bậc tăng ít hơn.

## Ai trả tiền

| Cách ù | Ai trả | Trả bao nhiêu |
| --- | --- | --- |
| Ù quân đánh ra | Chỉ người đánh quân đó | Điểm gốc × 2 |
| Tự mò | Cả ba người còn lại | Mỗi người điểm gốc |
| Cướp khang | Người khang thêm | Điểm gốc × 2 |

- Nhà cái trả gấp đôi.
- Nhà cái cũng nhận gấp đôi.
- Ván hòa thì không ai trả.

Luật cho nhà cái: [ai trả tiền](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules#paying) trong phần luật chơi.

## Ví dụ tính điểm

### Ví dụ 1: chưa đủ fan

[2 Đồng][3 Đồng][4 Đồng][6 Đồng][7 Đồng][8 Đồng][3 Sách][4 Sách][5 Sách][5 Vạn][6 Vạn][7 Vạn][9 Vạn][9 Vạn]

Bài kín. Ù quân đánh ra. Không có hoa.

- Bình hồ · 1
- Môn tiền thanh · 1
- Không hoa · 1
- **Tổng** · **3 fan**

Chỉ 2 fan được tính vào mức tối thiểu. Bài này không được ù.

### Ví dụ 2: hỗn nhất sắc

[1 Đồng][2 Đồng][3 Đồng][5 Đồng][5 Đồng][5 Đồng][7 Đồng][8 Đồng][9 Đồng][Rồng xanh (Phát)][Rồng xanh (Phát)][Rồng xanh (Phát)][Gió Bắc][Gió Bắc]

Phỗng rồng xanh lấy của người khác. Ù tự mò. Một quân hoa, không phải của bạn.

- Hỗn nhất sắc · 3
- Phỗng rồng · 1
- Tự mò · 1
- **Tổng** · **5 fan**

- Bạn không phải nhà cái.
- Điểm gốc của 5 fan: 24.
- Mỗi người không làm cái trả 24.
- Nhà cái trả 48.
- Bạn nhận tổng cộng 96.

### Ví dụ 3: một bài trần

[2 Sách][2 Sách][2 Sách][4 Sách][4 Sách][4 Sách][6 Sách][6 Sách][6 Sách][8 Sách][8 Sách][8 Sách][9 Sách][9 Sách]

Các phỗng lấy từ người khác. Ù quân đánh ra. Không có hoa.

- Thanh nhất sắc · 7
- Đối đối hồ · 3
- Không hoa · 1
- **Tổng** · **11, tính trần 10**

- Bạn không phải nhà cái.
- Điểm gốc của 10 fan: 128.
- Người đánh quân đó trả 256.
- Nếu người đó là nhà cái: trả 512.

## Luật nhà cần thống nhất

- Fan tối thiểu.
- Quân hoa có tính vào tối thiểu không.
- Mức trần.
- Bảng chi trả.
- Người đánh quân ù có trả thay cả bàn không.
- Nhà cái có trả gấp đôi không.
- Hai người có được cùng ù không.

Các kiểu khác tính điểm khác. Xem [các kiểu mạt chược](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-variants).

## Hỏi đáp

**Tính điểm mạt chược thế nào?**

Cộng fan của từng kiểu bài. Tra bảng điểm. Người thua trả tiền.

**Fan trong mạt chược là gì?**

Fan (番) đo giá trị của bài. Mỗi kiểu bài được một số fan.

**Fan tối thiểu là bao nhiêu?**

Ở Hồng Kông thường là 3 fan. Có bàn dùng 0 hoặc 1.

**Fan tối đa là bao nhiêu?**

Thường là 10 fan. Có bàn dùng 13.

**Quân hoa có tính vào fan tối thiểu không?**

Thường là không. Có bàn cho phép.

**Ai trả tiền trong mạt chược?**

Ù quân đánh ra thì người đánh trả. Tự mò thì cả ba người trả.

**Kê hồ là gì?**

Bài ù được 0 fan. Mức tối thiểu 3 fan không cho ù bài này. Xem [Kê hồ](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-hands#chicken-hand).

**Bài nào được nhiều điểm nhất?**

Mọi [bài trần](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-scoring#limit) đều được tính như nhau. Ở đây là 10 fan.
