# Các kiểu mạt chược

> So sánh bảy kiểu mạt chược. Số quân, số quân trên tay, cách tính điểm. Nên học kiểu nào trước.

Source: https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-variants

Mạt chược có nhiều kiểu theo vùng. Tất cả có chung phần cốt lõi. Luật và cách tính điểm thì khác nhau.

## Điểm chung của mọi kiểu

- Bốn người quanh một bàn vuông.
- Ba chất Đồng, Sách và Vạn.
- Quân số đánh từ 1 đến 9.
- Mỗi quân số có bốn bản.
- Bốc một quân, rồi đánh một quân.
- Các bộ là phỗng và khang. Đa số kiểu có thêm sảnh.
- Phỗng là ba quân giống nhau. Sảnh là ba quân liền nhau.
- Ai ù trước thì thắng.

[5 Đồng][5 Sách][5 Vạn][Gió Đông][Rồng đỏ (Trung)]

Khác nhau nhiều nhất ở cách tính điểm và quân thêm. Xem [hướng dẫn quân bài](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-tiles).

## Bảng so sánh

| Kiểu | Số quân | Trên tay | Tính điểm | Đặc điểm riêng |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Hồng Kông | 144 | 13 | Fan (faan) | Fan tối thiểu. Mức trần fan. |
| Riichi Nhật Bản | 136 | 13 | Han và fu | Hô riichi. Dora. Furiten. |
| Quốc tiêu Trung Quốc | 144 | 13 | 81 kiểu tính điểm | Tối thiểu 8 điểm. |
| Đài Loan | 144 | 16 | Tai (đài) | Năm bộ và một đôi. |
| Kiểu Mỹ | 152 | 13 | Bài cố định trên một thẻ | Joker. Charleston. Thẻ mới mỗi năm. |
| Singapore và Malaysia | 148 | 13 | Tai (đài) | Bốn quân con vật. |
| Tứ Xuyên | 108 | 13 | Tùy bàn | Chỉ có quân số. Không được ăn. |

“Trên tay” là số quân trước khi bốc. Bài ù có thêm một quân.

## Mạt chược Hồng Kông

Còn gọi là mạt chược Quảng Đông. Tên tiếng Trung: 麻雀 (maa zoek).

- 144 quân, gồm tám quân thưởng.
- Quân thưởng: bốn hoa, bốn mùa.
- Bài tính bằng fan (番).
- Nhiều bàn yêu cầu 3 fan.
- Nhiều bàn đặt trần 10 fan.
- Tiền trả tăng mạnh theo fan.
- Các con số này tùy luật nhà.

[Hoa Mai][Hoa Lan][Mùa Xuân][Mùa Hạ]

Mạt chược kiểu Việt Nam thường có thêm quân joker. Luật Hồng Kông không dùng joker.

Luật đầy đủ: [cách chơi](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules). Tính điểm: [bảng fan](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-scoring).

## Mạt chược riichi Nhật Bản

Kiểu chơi chính ở Nhật Bản.

- 136 quân. Không có hoa và mùa.
- Nhiều bàn dùng ba quân năm đỏ.
- Quân năm đỏ tính là quân thưởng.
- Cần ít nhất một yaku.
- Yaku là một kiểu bài tính điểm.
- Điểm tính bằng han và fu.
- Riichi: tuyên bố bài kín đang chờ ù.
- Dora: quân được chỉ định cộng thêm han.
- Furiten: giới hạn việc ù quân đánh ra.
- Người chơi bắt đầu với điểm, thường là 25.000.

## Mạt chược Quốc tiêu Trung Quốc

Còn gọi là Guobiao (國標). Dùng trong thi đấu ở Trung Quốc.

- 144 quân, có quân hoa.
- 81 kiểu bài tính điểm có tên.
- Cần 8 điểm để ù.
- Quân hoa có điểm, nhưng không tính vào 8.
- Ban hành năm 1998 ở Trung Quốc.

## Mạt chược Đài Loan

- 144 quân, có quân hoa.
- Mỗi người cầm 16 quân.
- Để ù: năm bộ và một đôi.
- Tức là 17 quân.
- Bài tính bằng tai (台, đài).
- Tiền trả thường cộng theo mỗi tai.

## Mạt chược kiểu Mỹ

Chơi chủ yếu ở Hoa Kỳ.

- 152 quân: 144 cộng tám joker.
- Mỗi người cầm 13 quân.
- Bài ù lấy theo một thẻ in sẵn.
- Nhà phát hành: National Mah Jongg League.
- Mỗi năm có thẻ mới.
- Joker thay cho quân trong bộ.
- Joker không bao giờ thay cho đôi.
- Không có ăn. Bài trên thẻ dùng kiểu ghép khác.
- Charleston: người chơi chuyền quân cho nhau trước ván.

## Mạt chược Singapore và Malaysia

- 148 quân: 144 cộng bốn quân con vật.
- Con vật: mèo, chuột, gà trống, rết.
- Quân con vật dùng như quân thưởng.
- Bài tính bằng tai.
- Vài quân thưởng được trả tiền ngay.
- Mức trả cụ thể tùy bàn.

## Mạt chược Tứ Xuyên

Kiểu chơi phổ biến ở miền tây Trung Quốc.

- 108 quân: chỉ ba chất.
- Không có gió, rồng hay hoa.
- Không được ăn. Chỉ phỗng và khang.
- Bài ù phải thiếu hẳn một chất.
- Thường ván vẫn tiếp tục sau khi có người ù.

Trung Quốc còn nhiều kiểu địa phương khác. Luật thay đổi theo từng thành phố.

## Nên học kiểu nào trước

- Học kiểu bạn bè bạn đang chơi.
- Hồng Kông: tính điểm đơn giản, học nhanh.
- Riichi: nhiều người chơi online nhất, tính điểm khó hơn.
- Kiểu Mỹ: cần thẻ của năm hiện tại.
- Quốc tiêu Trung Quốc: dành cho thi đấu.

Chưa biết chọn gì? Hãy bắt đầu với Hồng Kông. [Đọc luật chơi](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-rules).

## Hỏi đáp

**Có bao nhiêu kiểu mạt chược?**

Không có con số cố định. Hầu hết các vùng có luật riêng.

**Kiểu mạt chược nào phổ biến nhất?**

Không có số liệu đáng tin. Mỗi vùng chơi kiểu riêng. Kiểu Hồng Kông được chơi rộng rãi.

**Mạt chược Mỹ có khác mạt chược Trung Quốc không?**

Có. Kiểu Mỹ thêm joker và Charleston. Bài phải khớp với thẻ của năm.

**Sao mạt chược Nhật chỉ có 136 quân?**

Vì bỏ quân hoa và quân mùa.

**Các kiểu có dùng chung một bộ được không?**

Phần lớn là được. Bộ 144 quân dùng được cho hầu hết các kiểu. Kiểu Mỹ cần joker. Riichi dùng quân năm đỏ.

Tiếp theo: [lịch sử](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-history) hoặc [mahjong solitaire](https://www.mahjongsuperpowers.com/vi/mahjong-vs-solitaire).
