วิธีจัดโต๊ะไพ่นกกระจอก
การจัดโต๊ะแบบฮ่องกงทีละขั้น ตั้งแต่โต๊ะว่างจนถึงไพ่ใบแรกที่ทิ้ง
ในชุดไพ่มีอะไรบ้าง
| อุปกรณ์ | จำนวน | ใช้ทำอะไร |
|---|---|---|
| ไพ่ | 144 | ใช้เล่น |
| ลูกเต๋า | มักมีสามลูก | เลือกเจ้ามือ และแบ่งกำแพง |
| ตัวบอกลม | หนึ่งอัน | บอกลมประจำรอบ |
| เบี้ยหรือชิป | มีหรือไม่มีก็ได้ | นับแต้ม |
| รางวางไพ่ | มีหรือไม่มีก็ได้ สี่อัน | วางไพ่ในมือ |
ไพ่ 144 ใบ:
- วงกลม ไม้ไผ่ ตัวอักษร: 108 ใบ
- ลมและมังกร: 28 ใบ
- ดอกไม้และฤดู: 8 ใบ







ไพ่สีและไพ่เกียรติยศมีแบบละสี่ใบ ไพ่โบนัสมีแบบละหนึ่งใบ บางชุดมีไพ่เปล่าสำรองมาด้วย ให้เก็บไว้ ไม่ใช้เล่น
อธิบายไพ่ทุกใบ: ตัวไพ่นกกระจอก
ที่นั่งและลม
ผู้เล่นสี่คนนั่งรอบโต๊ะเดียว
| ลม | ภาษาจีน | ที่นั่ง |
|---|---|---|
| ตะวันออก | 東 | เจ้ามือ |
| ใต้ | 南 | ทางขวาของตะวันออก |
| ตะวันตก | 西 | ตรงข้ามตะวันออก |
| เหนือ | 北 | ทางซ้ายของตะวันออก |
ใช่ ตะวันตกอยู่ตรงข้ามตะวันออก ใต้อยู่ทางขวาของตะวันออก ตาเล่นวนทวนเข็มนาฬิกา
จับที่นั่ง
- หยิบไพ่ลมมาแบบละหนึ่งใบ
- คว่ำแล้วสลับไพ่
- ผู้เล่นแต่ละคนจับหนึ่งใบ
- คนได้ตะวันออกเลือกที่นั่งได้เลย
- คนอื่นนั่งตามลมที่จับได้




เลือกเจ้ามือคนแรก
ง่ายที่สุด: คนที่จับได้ตะวันออกเป็นเจ้ามือ บางวงทอยลูกเต๋าแทน ใครได้แต้มสูงสุดเป็นเจ้ามือ ตกลงกันก่อนเริ่ม
ตั้งตัวบอกลมไว้ที่ตะวันออก นั่นคือลมประจำรอบแรก
การสับไพ่
ภาษากวางตุ้งเรียกการสับไพ่ว่า 洗牌 (sai paai) แปลว่า ล้างไพ่
- คว่ำไพ่ทุกใบ
- ทุกคนใช้ฝ่ามือคนไพ่
- วนไพ่ไปทั่วโต๊ะ
- ไพ่ต้องคว่ำอยู่ตลอด
โต๊ะในฮ่องกงหลายโต๊ะเป็นโต๊ะอัตโนมัติ สับไพ่และก่อกำแพงให้เอง
การก่อกำแพง
- ผู้เล่นแต่ละคนเอาไพ่ 36 ใบ
- เรียงไพ่ 18 ใบเป็นแถว
- ซ้อนอีก 18 ใบไว้ด้านบน
- ได้ 18 ตั้ง ตั้งละสองชั้น
- ดันแถวไปข้างหน้าเล็กน้อย
- ต่อมุมให้เป็นสี่เหลี่ยม
กำแพงสี่ด้าน ด้านละ 36 ใบ รวม 144 ใบ ใช้ไพ่ครบทุกใบ









ทอยลูกเต๋าและแบ่งกำแพง
เจ้ามือทอยลูกเต๋าสามลูก แล้วรวมแต้ม
ขั้นที่ 1: เลือกกำแพง
นับที่นั่งทวนเข็มนาฬิกา เจ้ามือนับเป็น 1
| ผลรวมลูกเต๋า | กำแพงที่ใช้ |
|---|---|
| 5, 9, 13, 17 | กำแพงของเจ้ามือเอง |
| 3, 7, 11, 15 | กำแพงของคนฝั่งตรงข้าม |
| 6, 10, 14, 18 | กำแพงของคนทางขวา |
| 4, 8, 12, 16 | กำแพงของคนทางซ้าย |
ขั้นที่ 2: แบ่งกำแพง
- ไปที่กำแพงนั้น
- เริ่มจากปลายด้านขวา
- นับตั้งไพ่ให้เท่ากับผลรวม
- แยกกำแพงตรงนั้น
เริ่มแจกจากทางซ้ายของจุดแบ่ง จั่ววนตามเข็มนาฬิการอบกำแพง ทางขวาของจุดแบ่งคือท้ายกำแพง
วิธีนับที่แน่นอนต่างกันไปแต่ละวง
แจกไพ่คนละ 13 ใบ
ผู้เล่นหยิบไพ่ของตัวเอง ลำดับแบบฮ่องกง:
- เจ้ามือหยิบสองตั้ง: 4 ใบ
- ใต้ ตะวันตก เหนือ หยิบแบบเดียวกัน
- ทำซ้ำจนทุกคนมี 12 ใบ
- เจ้ามือหยิบเพิ่มอีกสองใบ
- คนอื่นหยิบเพิ่มคนละหนึ่งใบ
| ผู้เล่น | ไพ่ |
|---|---|
| เจ้ามือ (ตะวันออก) | 14 |
| ใต้ | 13 |
| ตะวันตก | 13 |
| เหนือ | 13 |
ตั้งไพ่หันหน้าเข้าหาตัว แล้วจัดเรียงตามสี
ไพ่ดอกไม้ตอนเริ่ม
- เจ้ามือทำก่อน
- หงายไพ่ดอกไม้ที่มีวางไว้
- จั่วไพ่ทดแทนเท่าจำนวนนั้น
- จากนั้นใต้ ตะวันตก เหนือ
- ถ้าไพ่ทดแทนเป็นดอกไม้ ทำซ้ำ
จากนั้นเจ้ามือทิ้งไพ่ เกมเริ่มแล้ว
การเล่นแต่ละตา การขอไพ่ และการชนะ: วิธีเล่น
ไพ่ทดแทนและกำแพงตาย
กังและไพ่ดอกไม้ต้องจั่วไพ่ทดแทน จั่วจากท้ายกำแพง คือปลายอีกด้านของกำแพง
ไพ่ที่กันไว้เรียกว่ากำแพงตาย แต่ละวงกันไว้ไม่เท่ากัน กติกาที่นิยมกันไว้ 14 ใบ ถ้าเหลือแค่ไพ่ส่วนนั้น ตานั้นเสมอ
การเปลี่ยนเจ้ามือและลมประจำรอบ
| ตาจบแบบ | เจ้ามือคนต่อไป |
|---|---|
| เจ้ามือชนะ | เจ้ามือคนเดิม |
| คนอื่นชนะ | คนทางขวาของเจ้ามือ |
| เสมอ | แล้วแต่วง |
ลมประจำที่นั่งย้ายตามเจ้ามือ เจ้ามือคนใหม่คือตะวันออก
ทุกคนเป็นเจ้ามือครบแล้ว ลมประจำรอบจะเลื่อนไป ให้หมุนตัวบอกลม




รอบเรียงตามลำดับ ตะวันออก ใต้ ตะวันตก เหนือ สี่รอบเป็นหนึ่งเกมเต็ม
คำถามที่พบบ่อย
ไพ่นกกระจอกมีกี่ใบ
แบบฮ่องกงใช้ 144 ใบ ชุดญี่ปุ่นใช้ 136 ใบ เพราะไม่มีไพ่ดอกไม้ ชุดอเมริกันใช้ 152 ใบ เพราะเพิ่มโจ๊กเกอร์
ผู้เล่นได้ไพ่คนละกี่ใบ
คนละ 13 ใบ เจ้ามือเริ่มด้วย 14 ใบ
ไพ่นกกระจอกเล่นกี่คน
สี่คน แต่ละคนนั่งประจำลมหนึ่งทิศ
เล่นสามคนได้ไหม
มีแบบสามคน แต่กติกาเปลี่ยนไป กติกาฮ่องกงใช้สี่คน ดู ประเภทไพ่นกกระจอก
ลูกเต๋าใช้ทำอะไร
ใช้เลือกจุดแบ่งกำแพง และบางวงใช้เลือกเจ้ามือคนแรกด้วย
กำแพงหนึ่งด้านมีกี่ใบ
ด้านละ 36 ใบ 18 ตั้ง ตั้งละสองชั้น
แจกไพ่จากกำแพงไปทางไหน
ตามเข็มนาฬิกา เริ่มจากทางซ้ายของจุดแบ่ง