Lịch sử mạt chược
Mạt chược trẻ hơn nhiều người nghĩ. Nguồn gốc chính xác vẫn chưa rõ.
Dòng thời gian
| Khi nào | Chuyện gì xảy ra |
|---|---|
| Giữa đến cuối thế kỷ 19 | Mạt chược xuất hiện ở miền đông Trung Quốc. |
| Đầu thế kỷ 20 | Trò chơi lan khắp Trung Quốc. |
| 1920 | Babcock xuất bản luật chơi tiếng Anh. |
| Thập niên 1920 | Cơn sốt mạt chược ở Hoa Kỳ. |
| Thập niên 1920 | Mạt chược trở nên phổ biến ở Nhật Bản. |
| 1937 | National Mah Jongg League được thành lập. |
Nguồn gốc ở Trung Quốc
- Mạt chược có từ thế kỷ 19.
- Những bộ cổ nhất cũng từ thời đó.
- Không ai biết người phát minh.
- Không rõ năm ra đời chính xác.
- Nhiều nguồn chỉ về miền đông Trung Quốc.
- Trò chơi phát triển từ các trò bài lá cũ hơn.
Các chất bắt nguồn từ bài lá vẽ tiền đó:
| Chất | Cách hiểu thông thường | Quân |
|---|---|---|
| Đồng | Đồng xu | ![]() |
| Sách | Xâu tiền | ![]() |
| Vạn | Mười nghìn (萬) | ![]() |
Có chuyện kể Khổng Tử sáng tạo ra mạt chược. Các nhà sử học bác bỏ điều này. Khổng Tử sống trước đó hơn 2.000 năm.
Cái tên
| Ngôn ngữ | Cách viết | Cách đọc |
|---|---|---|
| Tiếng Quảng | 麻雀 | maa zoek |
| Tiếng Phổ thông | 麻將 | májiàng |
- 麻雀 nghĩa đen là “chim sẻ”.
- Không rõ vì sao lại có nghĩa đó.
- “Chơi mạt chược” trong tiếng Quảng: 打麻雀 (daa maa zoek).
- Tiếng Anh viết nhiều cách: mahjong, mah-jongg, mahjongg.
Thêm từ ngữ: thuật ngữ mạt chược.
Cơn sốt ở Mỹ
- Joseph Park Babcock sống ở Tô Châu.
- Ông làm việc cho Standard Oil.
- Ông đơn giản hóa luật cho người phương Tây.
- Sách luật của ông ra đời năm 1920.
- Ông dùng tên “Mah-Jongg”.
- Bộ mạt chược được nhập khẩu với số lượng lớn.
- Mạt chược thành trào lưu thập niên 1920.
- Nhiều sách luật cạnh tranh gây rối rắm.
- Trào lưu lắng xuống vào cuối thập niên đó.
National Mah Jongg League
- Thành lập ở New York năm 1937.
- Hội chuẩn hóa luật chơi kiểu Mỹ.
- Hội phát hành thẻ các bài ù.
- Thẻ thay đổi mỗi năm.
- Mạt chược kiểu Mỹ vẫn dùng thẻ này.
Kiểu Mỹ khác thế nào: mạt chược kiểu Mỹ.
Mạt chược ở Nhật Bản
- Mạt chược từ Trung Quốc sang Nhật Bản.
- Trò chơi phổ biến từ thập niên 1920.
- Nhật Bản phát triển luật riichi riêng.
- Riichi bỏ quân hoa và quân mùa.
So sánh các kiểu: mạt chược riichi.
Văn hóa mạt chược Hồng Kông
- Hồng Kông chơi theo luật Quảng Đông.
- Quán mạt chược là cảnh quen thuộc.
- Quán mạt chược ở Hồng Kông phải có giấy phép.
- Tiếng xáo bài kêu lách cách rất to.
- Đứng ngoài đường cũng nghe thấy.
- Phim Hồng Kông thường có cảnh mạt chược.
- Bàn tự động tự xáo bài và xây tường.
Luật chơi ở đó: luật mạt chược Hồng Kông.
Họp mặt gia đình và Tết
- Mạt chược là trò chơi gia đình.
- Họ hàng chơi trong đám cưới và sinh nhật.
- Tết Nguyên đán là mùa chơi nhiều nhất.
- Ở nhà thường chơi tiền nhỏ.
- Trẻ con học bằng cách xem người lớn chơi.



Hỏi đáp
Ai phát minh ra mạt chược?
Không ai biết. Không có tài liệu nào ghi tên người phát minh.
Mạt chược bao nhiêu tuổi?
Khoảng 150 năm. Trò chơi có từ thế kỷ 19.
Mạt chược bắt nguồn từ đâu?
Trung Quốc. Nhiều khả năng là miền đông Trung Quốc.
Mạt chược nghĩa là gì?
麻雀 nghĩa là “chim sẻ” trong tiếng Trung.
Mạt chược đến Mỹ khi nào?
Đầu thập niên 1920. Luật của Babcock đã góp phần.
Khổng Tử có phát minh ra mạt chược không?
Không. Đó chỉ là truyền thuyết.
Tiếp theo: các kiểu mạt chược hoặc luật chơi.


