Thuật ngữ mạt chược: tiếng Việt và tiếng Quảng

Thuật ngữ mạt chược từ A đến Y. Chữ Hán viết phồn thể. Tiếng Quảng ghi bằng Jyutping, không có số thanh điệu.

Câu nói trên bàn bằng tiếng Quảng

Hô to và nhanh. Hô muộn có thể mất quân.

Chữ HánJyutpingNghĩaKhi nào
碰pungPhỗng!Lấy quân để phỗng.
上soengĂn!Lấy quân người bên trái để ghép sảnh.
槓gongKhang!Khi tạo khang.
食糊sik wuÙ!Ù bằng bất kỳ quân nào.
自摸zi moTự mò!Ù bằng quân tự bốc.
搶槓coeng gongCướp khang!Ù bằng quân người khác khang thêm.
到我dou ngoĐến lượt tôi.Trước khi bạn bốc.
到你dou neiĐến lượt bạn.Nhắc người chơi chậm.
等等dang dangChờ đã!Bạn có thể lấy quân. Người khác dừng lại.
唔要m jiuKhông lấy.Bỏ qua quân vừa đánh.
打咗咩daa zo meVừa đánh quân gì?Bạn không thấy quân vừa đánh.
幾多番gei do faanMấy fan?Sau khi có người ù.
三番saam faanBa fan.Báo giá trị bài của bạn.
詐糊zaa wuÙ sai!Có người hô ù sai.
相公soeng gungSai số quân.Một bài thừa hoặc thiếu quân.
流局lau gukHòa.Tường bài đã hết.
洗牌sai paaiXáo bài.Bắt đầu ván mới.
擲骰zaak sikĐổ xúc xắc.Nhà cái đổ xúc xắc.
俾錢bei cinTrả tiền.Thanh toán sau khi ù.
再嚟zoi laiChơi tiếp!Bắt đầu trận mới.

Bốn lệnh hô

  • Phỗng – pung (碰): bạn giữ hai quân. 5 Đồng5 Đồng Bất kỳ ai đánh quân thứ ba.
  • Ăn – soeng (上): bạn giữ 3 Sách4 Sách. Người bên trái đánh quân 2. Hoặc quân 5.
  • Khang – gong (槓): bạn giữ ba quân. Bất kỳ ai đánh quân thứ tư.
  • Ù – sik wu (食糊): quân vừa đánh làm bài bạn đủ bộ.

Ù được ưu tiên hơn phỗng hoặc khang. Phỗng hoặc khang được ưu tiên hơn ăn. Xem thêm trong luật chơi.

A

Ăn(Chow) – 上soeng
Lấy quân để ghép sảnh. Chỉ ăn được quân của người bên trái. Xem thêm

B

Bài kín(Concealed hand) – 門前清mun cin cing
Không lấy quân nào, trừ quân ù. Được 1 fan. Hán Việt: Môn tiền thanh. Xem thêm
Bắc(North) – 北bak
Một quân gió và một chỗ ngồi. Xem thêm
Bình hồ(All chows) – 平糊ping wu
Bốn sảnh và một đôi. Được 1 fan. Xem thêm
Bộ(Set)
Một sảnh, phỗng hoặc khang. Bài ù gồm bốn bộ và một đôi.
Bộ lộ(Exposed)
Bộ ghép từ quân lấy của người khác. Bày ngửa trên bàn.
Bốc bài(Draw a tile) – 摸牌mo paai
Lấy quân kế tiếp từ tường. Xem thêm

C

Chặn ù(Head bump) – 截糊zit wu
Hai người cùng ù một quân. Người gần lượt hơn được ù. Xem thêm
Chất(Suit)
Đồng, Sách hoặc Vạn. Mỗi chất từ 1 đến 9. Xem thêm
Chờ ù(Ready) – 叫糊giu wu
Bạn chỉ còn thiếu một quân để ù.
Chuyển cái(Dealer passes) – 過莊gwo zong
Người khác ù. Người kế tiếp làm cái. Xem thêm
Cướp khang(Robbing the kong) – 搶槓coeng gong
Ù bằng quân người khác khang thêm. Được 1 fan. Xem thêm
Cửu liên bảo đăng(Nine gates) – 九蓮寶燈gau lin bou dang
1112345678999 cùng một chất, thêm một quân. Bài trần. Xem thêm

Đ

Đại tam nguyên(Big three dragons) – 大三元daai saam jyun
Phỗng đủ ba loại rồng. Được 8 fan. Xem thêm
Đại tứ hỷ(Big four winds) – 大四喜daai sei hei
Phỗng đủ bốn loại gió. Được 10 fan. Xem thêm
Đánh bài(Discard) – 打牌daa paai
Bỏ ra một quân. Lượt nào cũng kết thúc như vậy.
Địa hồ(Earthly hand) – 地糊dei wu
Ù quân đầu tiên nhà cái đánh. Bài trần. Xem thêm
Đối đối hồ(All pongs) – 對對糊deoi deoi wu
Bốn phỗng hoặc khang, một đôi. Được 3 fan. Xem thêm
Đông(East) – 東dung
Một quân gió. Cũng là chỗ ngồi của nhà cái. Xem thêm
Đồng(Dots) – 筒子tung zi
Chất từ 1 đến 9. Quân vẽ vòng tròn. Còn gọi là quân tròn. Xem thêm
Đủ bộ hoa(Flower set) – 一台花jat toi faa
Đủ bốn hoa hoặc đủ bốn mùa. Được 2 fan. Xem thêm

F

Fan(Fan) – 番faan
Đơn vị tính giá trị bài. Nhiều fan thì được trả nhiều hơn. Xem thêm
Fan tối thiểu(Minimum fan) – 起糊hei wu
Số fan cần để ù. Ở Hồng Kông thường là 3. Xem thêm

G

Gió(Winds) – 風牌fung paai
Các quân Đông, Nam, Tây và Bắc. Xem thêm
Gió chỗ ngồi(Seat wind) – 門風mun fung
Gió của chỗ bạn ngồi. Phỗng gió này được 1 fan. Xem thêm
Gió vòng(Prevailing wind) – 圈風hyun fung
Gió của vòng hiện tại. Phỗng gió này được 1 fan. Xem thêm
Giữ cái(Dealer keeps the seat) – 連莊lin zong
Nhà cái ù. Nhà cái làm cái tiếp. Xem thêm

H

Hoa(Flower) – 花faa
Mai, Lan, Cúc, Trúc. Đánh số từ 1 đến 4. Xem thêm
Hoa của mình(Own flower) – 正花zing faa
Quân thưởng trùng số chỗ ngồi của bạn. Mỗi quân 1 fan. Xem thêm
Hỗn nhất sắc(Mixed one suit) – 混一色wan jat sik
Một chất cộng quân chữ. Được 3 fan. Xem thêm
Hỗn yêu cửu(Mixed terminals) – 混么九wan jiu gau
Chỉ có quân 1, 9 và quân chữ. Được 4 fan. Xem thêm

K

Kê hồ(Chicken hand) – 雞糊gai wu
Bài đủ bộ nhưng không có fan. Bàn tối thiểu 3 fan không cho ù. Xem thêm
Khảm khảm hồ(Four concealed pongs) – 坎坎糊ham ham wu
Bốn phỗng, không phỗng nào lấy của người khác. Được 8 fan. Xem thêm
Khang(Kong) – 槓gong
Bốn quân giống nhau. Tính là một bộ. Sau đó bốc quân bù. Có nơi gọi là khàn. Xem thêm
Khang kín(Concealed kong) – 暗槓am gong
Bốn quân giống nhau, đều tự bốc. Thường bày ra với hai quân úp. Xem thêm
Khang lộ(Exposed kong) – 明槓ming gong
Bạn giữ ba quân. Bạn lấy quân thứ tư người khác đánh. Xem thêm
Khang thêm(Added kong) – 加槓gaa gong
Thêm quân thứ tư vào phỗng đã lộ. Chỉ với quân tự bốc. Người khác có thể cướp. Xem thêm
Không hoa(No flowers) – 無花mou faa
Ù mà không có hoa hay mùa nào. Được 1 fan. Xem thêm

L

Luật bao(Pay-all rule) – 包baau
Một người trả thay cả bàn. Mỗi bàn áp dụng khác nhau. Xem thêm

M

Mạt chược(Mahjong) – 麻雀maa zoek
Tên trò chơi. 麻雀 cũng có nghĩa là chim sẻ.
Mắt(Eyes) – 眼ngaan
Đôi trong bài ù.
Mùa(Season)
Xuân, Hạ, Thu, Đông. Đánh số từ 1 đến 4. Xem thêm

N

Nam(South) – 南naam
Một quân gió và một chỗ ngồi. Xem thêm
Nhà cái(Dealer) – 莊家zong gaa
Người ngồi hướng Đông. Nhà cái bắt đầu mỗi ván. Xem thêm

P

Phỗng(Pong) – 碰pung
Ba quân giống nhau. Phỗng được quân của bất kỳ ai. Xem thêm

Q

Quán mạt chược(Mahjong parlor) – 麻雀館maa zoek gun
Nơi cho thuê bàn mạt chược.
Quân an toàn(Safe tile) – 熟張suk zoeng
Quân đã có người đánh. Thường đánh ra an toàn hơn. Xem thêm
Quân bài(Tile) – 牌paai
Một quân. Bộ Hồng Kông có 144 quân. Xem thêm
Quân chữ(Honor tiles) – 字牌zi paai
Gió và rồng. Không có số. Không ghép sảnh. Xem thêm
Quân đầu đuôi(Terminal) – 么九jiu gau
Quân 1 hoặc 9 của một chất. Hán Việt: yêu cửu.
Quân sống(Live tile) – 生張saang zoeng
Quân chưa ai đánh. Cuối ván đánh ra rủi ro hơn. Xem thêm
Quân thưởng(Bonus tile) – 花牌faa paai
Một quân hoa hoặc mùa. Bày ra và bốc bù. Có thể cộng fan. Xem thêm

R

Rồng(Dragons) – 三元牌saam jyun paai
Quân chữ đỏ, xanh và trắng. Phỗng rồng được 1 fan. Xem thêm
Rồng đỏ (Trung)(Red dragon) – 紅中hung zung
Một quân rồng, chữ 中 màu đỏ. Xem thêm
Rồng trắng (Bạch)(White dragon) – 白板baak baan
Một quân rồng. Thường để trống hoặc có khung xanh dương. Xem thêm
Rồng xanh (Phát)(Green dragon) – 發faat
Một quân rồng. 發 nghĩa là phát đạt. Xem thêm

S

Sách(Bamboo) – 索子sok zi
Chất từ 1 đến 9. Quân vẽ thanh tre. Quân 1 vẽ con chim. Xem thêm
Sai số quân(Wrong tile count) – 相公soeng gung
Thừa hoặc thiếu quân. Bài đó không được ù. Xem thêm
Sảnh(Chow (set))
Ba quân liền nhau, cùng một chất. Ghép từ bài mình hoặc bằng cách ăn. Xem thêm

T

Tây(West) – 西sai
Một quân gió và một chỗ ngồi. Xem thêm
Thanh nhất sắc(Pure one suit) – 清一色cing jat sik
Chỉ một chất, không quân chữ. Được 7 fan. Xem thêm
Thanh yêu cửu(All terminals) – 清么九cing jiu gau
Chỉ có quân 1 và 9. Được 10 fan. Xem thêm
Thập bát La Hán(Four kongs) – 十八羅漢sap baat lo hon
Bốn khang và một đôi. Được 10 fan. Xem thêm
Thập tam yêu(Thirteen orphans) – 十三么sap saam jiu
Mỗi quân 1, 9 và quân chữ một quân. Thêm một đôi. Bài trần. Xem thêm
Thiên hồ(Heavenly hand) – 天糊tin wu
Nhà cái ù ngay khi chia bài. Bài trần. Xem thêm
Tiểu tam nguyên(Small three dragons) – 小三元siu saam jyun
Hai phỗng rồng, một đôi rồng. Được 5 fan. Xem thêm
Tiểu tứ hỷ(Small four winds) – 小四喜siu sei hei
Ba phỗng gió, một đôi gió. Được 6 fan. Xem thêm
Trần(Limit) – 爆棚baau paang
Số fan tối đa, thường là 10. Cũng chỉ bài đạt mức đó. Xem thêm
Tự mò(Self-draw) – 自摸zi mo
Ù bằng quân tự bốc. Được 1 fan. Cả ba người trả. Xem thêm
Tự nhất sắc(All honors) – 字一色zi jat sik
Chỉ có gió và rồng. Được 10 fan, mức trần. Xem thêm
Tường bài(Wall) – 牌牆paai coeng
Hình vuông gồm các quân úp. Người chơi bốc bài từ đây. Xem thêm
Tường chết(Dead wall)
Thường là 14 quân cuối của tường. Dùng để bốc bù. Xem thêm

U

Ù(Win) – 食糊sik wu
Hoàn thành bài. Hô ù, rồi lật bài ra. Xem thêm
Ù quân cuối(Last tile win) – 海底撈月hoi dai laau jyut
Ù bằng quân cuối cùng của tường. Được 1 fan. Xem thêm
Ù sai(False win) – 詐糊zaa wu
Hô ù khi bài chưa ù. Người hô bị phạt. Xem thêm
Ù sau khang(Win on a kong replacement) – 槓上開花gong soeng hoi faa
Ù bằng quân bốc bù sau khang. Được 2 fan. Xem thêm

V

Vạn(Characters) – 萬子maan zi
Chất từ 1 đến 9. Mỗi quân có chữ 萬. Xem thêm
Ván hòa(Drawn hand) – 流局lau guk
Tường bài hết. Không ai ù. Không ai trả. Xem thêm
Vòng(Round) – 圈hyun
Mỗi người làm cái ít nhất một lần. Một trận đủ có bốn vòng. Xem thêm

X

Xáo bài(Shuffle) – 洗牌sai paai
Trộn đều mọi quân khi úp. Xem thêm
Xây tường(Build the wall) – 砌牌cai paai
Chồng các quân cao hai tầng. Xếp thành bốn hàng. Xem thêm
Xúc xắc(Dice) – 骰仔sik zai
Đổ để chọn chỗ bắt đầu chia bài. Xem thêm

Hỏi đáp

Phỗng trong mạt chược là gì?

Ba quân giống nhau. Tiếng Quảng hô là “pung” (碰).

Ăn trong mạt chược là gì?

Lấy quân để ghép ba quân liền nhau cùng chất. Chỉ ăn được quân người bên trái.

Khang trong mạt chược là gì?

Bốn quân giống nhau. Sau đó bạn bốc một quân bù.

Fan trong mạt chược là gì?

Fan (番) đo giá trị bài. Bàn Hồng Kông thường cần 3 fan. Xem tính điểm.

Mạt chược tiếng Quảng là gì?

麻雀, đọc là “maa zoek”. Từ này cũng có nghĩa là chim sẻ.

Muốn ù thì hô gì?

“Sik wu” khi ù quân đánh ra. “Zi mo” khi tự mò.

Kê hồ là gì?

Bài đủ bộ nhưng không có fan. Bàn tối thiểu 3 fan không cho ù bài này.

Chơi mạt chược Hồng Kông

Mahjong Superpowers. Dành cho iPhone và iPad. Sắp có trên App Store.

Sắp có trênApp Store