Mahjong spelregels: zo speel je Hongkong-mahjong
Vier spelers. Elk 13 stenen. Pak er een, leg er een af. Maak vier combinaties en een paar. De eerste complete hand wint.
Het spel in het kort
- Spelers: vier.
- Stenen: 144.
- Hand: 13 stenen.
- Beurt: een steen pakken, een steen afleggen.
- Doel: vier combinaties en een paar.
- Winnende hand: 14 stenen.
- Minimum om te winnen: 3 fan.
- Speelrichting: tegen de klok in.
Een combinatie heeft drie of vier stenen. Chow, pung en kong komen uit het Chinees. Nederlandse spelers gebruiken ze ook.
| Combinatie | Chinees | Wat het is | Voorbeeld |
|---|---|---|---|
| Chow | 上 (soeng) | Drie op een rij, één kleur. | ![]() ![]() ![]() |
| Pung | 碰 (pung) | Drie gelijke stenen. | ![]() ![]() ![]() |
| Kong | 槓 (gong) | Vier gelijke stenen. | ![]() ![]() ![]() ![]() |
| Paar (ogen) | 眼 (ngaan) | Twee gelijke stenen. | ![]() ![]() |














De stenen
| Groep | Stenen | Aantal | Totaal |
|---|---|---|---|
| Cirkels | 1 tot 9 | 4 van elk | 36 |
| Bamboe | 1 tot 9 | 4 van elk | 36 |
| Karakters | 1 tot 9 | 4 van elk | 36 |
| Winden | Oost, Zuid, West, Noord | 4 van elk | 16 |
| Draken | Rood, groen, wit | 4 van elk | 12 |
| Bloemen | Pruim, orchidee, chrysant, bamboe | 1 van elk | 4 |
| Seizoenen | Lente, zomer, herfst, winter | 1 van elk | 4 |












Winden en draken heten honneurs. Honneurs vormen nooit een chow. Bloemen en seizoenen zijn bonusstenen. Ze vormen nooit combinaties.
Elke steen met naam: mahjongstenen.
Plaatsen, winden en de gever
Elke plaats heeft een wind.
| Plaats | Waar | Speelt |
|---|---|---|
| Oost (gever) | Elke plaats | Als eerste |
| Zuid | Rechts van Oost | Als tweede |
| West | Tegenover Oost | Als derde |
| Noord | Links van Oost | Als vierde |
De gever is altijd Oost. Kantonees: 莊家, zong gaa. De beurt gaat naar rechts. Dat is tegen de klok in.
Er is ook een rondewind. Die begint bij Oost. Hij wisselt elke ronde. Een pung van je eigen wind telt. Een pung van de rondewind ook.
Plaatsen en eerste gever kiezen: uitleg klaarzetten.
De muur bouwen en delen
- Schud alle stenen met de voorkant omlaag.
- Elke speler bouwt 18 stapeltjes.
- Elk stapeltje is twee stenen hoog.
- Schuif de muren tot een vierkant.
- De gever gooit de dobbelstenen.
- Het totaal bepaalt waar de muur opengaat.
- Iedereen krijgt 13 stenen.
- De gever krijgt er een veertiende bij.
- Bloemen gaan opzij en worden vervangen.
Alle stappen met tellen: mahjong klaarzetten.
Een beurt
De gever begint. Hij legt een steen af. Hij pakt eerst niets.
Elke volgende beurt heeft twee stappen:
- Pakken: een steen van de muur.
- Afleggen: een steen open neerleggen.
Leg af in het midden. Noem de steen hardop. Na je beurt heb je 13 stenen. Kongs en bloemen tellen niet mee.
Je mag het pakken overslaan. Claim dan de laatst afgelegde steen.
Een afgelegde steen claimen
Elke afgelegde steen mag je claimen. Doe dat voor de volgende speler pakt.
| Roep | Jij hebt | Wie mag claimen |
|---|---|---|
| Chow 上 | Twee stenen van de reeks | Alleen de volgende speler |
| Pung 碰 | Twee gelijke stenen | Iedereen |
| Kong 槓 | Drie gelijke stenen | Iedereen |
| Mahjong 食糊 | Een hand die de steen afmaakt | Iedereen |
Je wint door „Mahjong!” te roepen. Kantonees: 食糊, sik wu.
Na een claim:
- Roep de claim hardop.
- Pak de afgelegde steen.
- Leg de combinatie open neer.
- Leg een steen af.
- Het spel gaat verder rechts van jou.
Spelers daartussen slaan hun beurt over.



Twee spelers willen dezelfde steen
- Mahjong gaat voor alles.
- Pung of kong gaat voor chow.
- Twee mogelijke winnaars: wie het eerst aan de beurt is, wint.
Kantonees voor die regel: 截糊, zit wu. Aan sommige tafels winnen ze allebei.
Open en gesloten
Geclaimde combinaties liggen open. Een hand zonder claims is gesloten. Een gesloten winst geeft 1 fan extra.
Kongs en vervangstenen
Een kong telt als één combinatie. Daarna pak je een vervangsteen. Die komt van het achterste eind.
| Kong | Zo maak je hem | Telt als |
|---|---|---|
| Open kong | Drie in je hand. Claim de vierde. | Open |
| Gesloten kong | Drie in je hand. Pak de vierde. | Gesloten |
| Aangevulde kong | Open pung. Pak de vierde. | Open |
Leg een gesloten kong ook neer. Hij telt toch als gesloten.
Een aangevulde kong kan geroofd worden. Iemand heeft die vierde steen misschien nodig. Hij wint ermee. Dat geeft 1 fan.




Bloemen en seizoenen
- Je pakt een bloem of seizoen.
- Leg die open naast je neer.
- Pak een vervangsteen van achteren.
- Ga verder met je beurt.
Bonusstenen blijven buiten je hand. Ze geven fan als je wint.
| Plaats | Eigen bloem | Eigen seizoen |
|---|---|---|
| Oost | 1, pruim | 1, lente |
| Zuid | 2, orchidee | 2, zomer |
| West | 3, chrysant | 3, herfst |
| Noord | 4, bamboe | 4, winter |
- Elke eigen bloem of eigen seizoen: 1 fan.
- Alle vier bloemen: 2 fan.
- Alle vier seizoenen: 2 fan.
- Helemaal geen bonusstenen: 1 fan.
Bloemenfan telt niet mee voor het minimum.
Een hand winnen
Je hebt vier combinaties en een paar nodig. Plus het minimum aan fan.
| Winst | Chinees | Winnende steen |
|---|---|---|
| Zelf getrokken | 自摸 (zi mo) | Van de muur gepakt |
| Op een afgelegde steen | 食出銃 (sik ceot cung) | Afgelegd door een ander |
- Roep „Mahjong”.
- Leg je hele hand open neer.
- Tel samen de fan.
- Ontvang de betaling.
Nog één steen nodig? Dan sta je klaar. Kantonees: 叫糊, giu wu.
Sommige handen wijken af van de gewone vorm. Dertien Wezen is er een. Die geeft de limiet.














Alle winnende handen: winnende mahjonghanden.
Minimum fan
De waarde van een hand heet fan. Kantonees: 番, faan. Gangbaar minimum in Hongkong: 3 fan. Gezellige tafels spelen vaak met 0–1. Spreek het vooraf af.
Gangbare fanwaarden:
| Patroon | Fan |
|---|---|
| Zelf getrokken | 1 |
| Gesloten hand | 1 |
| Alleen chows | 1 |
| Elke drakenpung | 1 |
| Pung van je eigen wind | 1 |
| Pung van de rondewind | 1 |
| Alleen pungs | 3 |
| Gemengde kleur | 3 |
| Zuivere kleur | 7 |
| Limiethanden | 10 |
De limiet is 10 fan. Volledige lijst: puntentelling mahjong.
Wie betaalt
Fan wordt omgerekend naar basispunten.
| Fan | Basispunten |
|---|---|
| 3 | 8 |
| 4 | 16 |
| 5 | 24 |
| 6 | 32 |
| 7 | 48 |
| 8 | 64 |
| 9 | 96 |
| 10 of meer | 128 |
| Winst | Wie betaalt | Hoeveel |
|---|---|---|
| Op een afgelegde steen | Alleen wie hem aflegde | 2 × basis |
| Zelf getrokken | Alle drie de anderen | Elk de basis |
Betaalt of wint de gever? Dan verdubbelt dat deel.
Voorbeeld
- Zuid wint op een steen van West.
- De hand is 4 fan.
- De basis is 16.
- West betaalt 32.
- Oost en Noord betalen niets.
Had Zuid zelf getrokken? Dan is het 5 fan. De basis is 24. West en Noord betalen elk 24. Oost, de gever, betaalt 48.
Dit is één gangbare tabel. Uitbetalingen verschillen. Meer: van fan naar punten.
Remise
De muur is op. Niemand heeft gewonnen. De hand is remise. Kantonees: 流局, lau guk. Niemand betaalt.
Bij deze regels gaat het geven dan door. Veel tafels houden juist dezelfde gever.
Rondes en het einde van het spel
- De gever wint: hij geeft opnieuw.
- Een ander wint: het geven gaat naar rechts.
- Elke speler geeft minstens één keer.
- Dan wisselt de rondewind.
- Volgorde: Oost, Zuid, West, Noord.
- Vier rondes vormen een heel spel.
Een heel spel heeft 16 of meer handen. Veel gezellige tafels spelen één ronde. Wie de meeste punten heeft, wint.
Huisregels om eerst af te spreken
- Minimum fan.
- Fanlimiet.
- Uitbetalingstabel en inzet.
- Dubbel voor de gever of niet.
- Gever na een remise.
- Eén of meer winnaars.
- Aantal rondes.
Andere soorten mahjong: soorten mahjong. Tactiek: mahjongstrategie. Begrippen: begrippenlijst.
Veelgestelde vragen
Hoe speel je mahjong?
Pak een steen. Leg een steen af. Claim nuttige stenen. Maak vier combinaties en een paar. Roep „Mahjong”.
Hoeveel stenen heeft een hand?
13 stenen. Een winnende hand heeft er 14. Elke kong voegt er een toe.
Wie begint bij mahjong?
De gever, Oost. Hij begint met 14 stenen. Hij legt als eerste af.
Welke kant gaat het spel op?
Tegen de klok in. De beurt gaat naar rechts.
Mag je van iedereen chowen?
Nee. Alleen van je linkerbuur. Pung en kong mogen van iedereen. Mahjong ook.
Wat gaat voor een pung?
Alleen mahjong. Een pung gaat voor een chow.
Wat als niemand wint?
De hand is remise. Niemand betaalt.
Wat is fan bij mahjong?
Fan is de waarde van een hand. Meer fan, hogere uitbetaling. Zie puntentelling.


